motyl i piłka kształtowanie orientacji w przestrzeni

Piłka i motyl — kształtowanie orientacji w przestrzeni

Małym dzieciom orientacja w przestrzeni nie od razu przychodzi z łatwością, a stanowi podstawę do kształtowania dalszych, kluczowych umiejętności. Dobrze jest z maluszkami bawić się z wykorzystywaniem sytuacji, w których dziecko będzie utrwalało poznawane pojęcia oraz poszerzało ich zasób i rozumienie. Nauka połączona z zabawą to najlepszy model edukacyjny. Warto wspierać kształtowanie orientacji w przestrzeni i wyobraźni przestrzennej w ten sposób. Jedną ze sprzyjających temu zabaw jest wierszyk Ireny Landau połączony z ruchem i pokazywaniem — Piłka i motyl. Usprawnia on rozumienie położenia i kierunku ruchu przedmiotów. Ponadto wspiera rozwój słownictwa, poczucie rytmu oraz umiejętność słuchania ze zrozumieniem (jest to trening uwagi słuchowej).

Do zabawy przydadzą się piłka i obrazek motylka lub obrazki piłki, motylka oraz chmurki (przykładowe do pobrania). Czytaj więcej o Piłka i motyl — kształtowanie orientacji w przestrzeni

Na dywanie siedzi jeż

Na dywanie siedzi jeż — zabawa integracyjno-ruchowa

Na dywanie siedzi jeż to jedna z najprostszych zabaw integracyjnych i ruchowych. Bardzo dobrze wpływa na rozwój dziecka. Wspiera umiejętności poznawcze i naśladowcze (wykonywanie podobnych czynności) oraz kształtuje orientację w przestrzeni i świadomość schematu własnego ciała. Poprzez odwzorowywanie ruchu w naśladowaniu czynności wspiera rozwój umiejętności klasyfikowania i swobodnej komunikacji z innymi. Zabawy ruchowo-integracyjne doskonale wpisują się w nauczanie przez zabawę, a ponadto poprawiają samopoczucie dziecka i zaspakajają jego naturalnie dużą potrzebę ruchu oraz kontaktu z rówieśnikami. Czytaj więcej o Na dywanie siedzi jeż — zabawa integracyjno-ruchowa

zabawy na deszczowy dzień

Zabawy na deszczowy dzień

Niepogodę za oknem w ciekawy sposób można wykorzystać i pobawić się z dzieckiem tak, aby czegoś się nauczyło. Deszczowa pogoda rewelacyjnie wspiera rozwój sensoryczny, psychoruchowy i neuronalny. W dużej mierze rozwija kreatywność oraz wyobraźnię dziecka, a także wpływa na jego wizję świata. Telewizor bądź gry nie są w tym wypadku korzystną alternatywą, ponieważ odbierają maluchowi możliwość wyczarowania czegoś samemu oraz wymyślenia własnego sposobu zabawy. Poniższe zabawy na deszczowy dzień to propozycje dla dzieci nieco młodszych, ale w wieku przedszkolnym, czyli 3- i 4-latków. Zaprezentowane aktywności wielozmysłowe wykorzystują elementy lub są w całości oparte o metodę edukacyjną Doroty Dziamskiej — Edukację przez ruch. Aktywizują wiele zmysłów: wzrok, słuch, dotyk i ruch; usprawniają motorykę małą; rozwijają koordynację wzrokowo-słuchowo-ruchową oraz ekspresję twórczą.

Wiek: od 3 r.ż.

Materiały: utwór marszowy, białe kartki, pastele olejne lub inne kredki

Najlepiej, aby za oknem padał deszcz…

Czytaj więcej o Zabawy na deszczowy dzień

zabawy jesienne w parku

Zabawy jesienne w parku i o parku

Jesień doskonale nadaje się do wielozmysłowego poznawania świata przez dziecko oraz wzbogacania jego wiedzy i kształcenia wielorakich umiejętności. Zwłaszcza przez dziecko przedszkolne i wczesnoszkolne. Warto wybrać się na spacer po okolicy, pojechać do lasu, do parku, a także wykorzystać jesienne motywy do zabawy w domu. Dostępne mamy barwne, szeleszczące liście (jeśli słońce dopisze), kasztany, żołędzie, szyszki, orzechy, jarzębinę, jagody, grzyby, uskrzydlone orzeszki klonu (tzw. noski). I wiele, wiele innych… Wszystko to warto wykorzystać w zabawach oraz obserwacjach. Zabawy jesienne w parku i w domu to jedne z przyjemniejszych chwil spędzonych wspólnie, kiedy powoli robi się coraz chłodniej. A skarby jesienne ucieszą każdego smyka.
Czytaj więcej o Zabawy jesienne w parku i o parku

Warzywa i owoce — zabawy wspierające zmysły

Zabawy sensoryczne, inaczej zabawy wspierające zmysły, to wszelkie czynności pobudzające właściwe odbieranie świata poprzez układ neuronalny naszego ciała i przetwarzania odczuwanych bodźców. Zachęcają one dzieci do wąchania, dotykania, słuchania i poznawania rzeczywistości wokół. Mają ogromne znaczenie dla ich prawidłowego rozwoju. Wspierają wielozmysłowe poznawanie otoczenia, rozwój neuronalny i wyostrzają zmysły. Krótko mówiąc, wspierają współdziałanie ciała z umysłem i jest to również nauka przez zabawę. Z powodzeniem można do nich wykorzystać przedmioty codziennego użytku, zabawki, a także owoce czy warzywa, które z natury są dostarczają pełni wrażeń. Pomysł zabawy sensorycznej z jedzeniem to nieraz dodatkowy element zachęcający niejadka bądź „powściągliwego smakosza” do spróbowania nowości. Takie namacalne doświadczanie otoczenia połączone z zabawą zachęca maluchy do poznawania, odkrywania i stymuluje ich rozwój.

Zabawy wspierające zmysły z wykorzystaniem warzyw i owoców to doskonały sposób nie tylko na integrację sensoryczna i wzbogacanie doznań dziecka, ale również zachęta do korzystania ze zdrowych przekąsek i oswojenie ze zdrową żywnością. Poniższe propozycje rozwijają ponadto słownictwo i kształtują umiejętności opisywania i określania rzeczywistości.

Czytaj więcej o Warzywa i owoce — zabawy wspierające zmysły

wiosenna zabawa z piosenką

Gest i dźwięk — wiosenna zabawa z piosenką

Wiosnę można przywitać na wiele sposobów. Najlepiej wyjść z domu i pokazać dziecku pąki na drzewach lub pierwsze kwiaty. Posłuchać śpiewu ptaków, poczuć wiatr na twarzy. Warto też wykorzystać zmiany w przyrodzie i pobawić się wraz z dzieckiem w wiosennym klimacie w domu, przy piosence. Dzięki temu zapoznamy przedszkolaka z typowymi wydarzeniami związanymi z tą porą roku, kiedy aura nie sprzyja i spacer lepiej odwołać. Wiosenna zabawa z piosenką zaprezentuje zwierzęta budzące się lub wracające po zimie do Polski. Utrwali, że jest to pora roku, w której przyroda budzi się ze snu, a pogoda bywa dość zmienna. Jest to zabawa rytmiczno-ruchowa oraz tematyczna (patrz: rodzaje zabaw).

Zabawa przy muzyce kształtuje uwagę słuchową dziecka, jego wrażliwość na dźwięki oraz poczucie rytmu. Powtarzalność utworu pozwala przewidywać zdarzenia, utrwala schematy i wyostrza koncentrację. Dziecko spodziewa się, co może nastąpić, więc tego wyczekuje. Naśladowanie dźwięków otoczenia i zwierząt wspiera rozwój mowy i sprawność aparatu artykulacyjnego. Pantomima rozwija wyobraźnię i motorykę dużą. Warto też opanować pamięciowo utwór i wspólnie go śpiewać, wspierając w ten sposób pamięć oraz umiejętności wokalne dziecka. Jeśli zdobycie nagrania nie jest możliwe, słowa piosenki można wykorzystać jako wierszyk i rytmicznie go wypowiadać.

Wiek: od 3 r.ż. Czytaj więcej o Gest i dźwięk — wiosenna zabawa z piosenką

Dzień Dinozauraz z dzieckiem

Nauka przez zabawę z dinozaurami – Dzień Dinozaura z dzieckiem

26 luty wpisał się do kanonu świąt nietypowych jako Dzień Dinozaura. Z tej okazji warto pobawić się z dziećmi, wykorzystując motyw prehistorycznych gadów do zdobywania wiedzy o świecie i wszechstronnego pogłębiania umiejętności. Dzień Dinozaura z dzieckiem w domu lub na wycieczce to dobra okazja do zacieśniania więzi rodzinnych i wspólnego spędzania czasu w atrakcyjny sposób. To także gratka dla małego miłośnika olbrzymich gadów.

Oto kilka propozycji zabaw rozwijających.

Czytaj więcej o Nauka przez zabawę z dinozaurami – Dzień Dinozaura z dzieckiem

Zabawy z tłustym czwartkiem w tle

Tłusty czwartek to w tradycji polskiej i chrześcijańskiej ostatni czwartek przed wielkim postem. Rozpoczyna również ostatni tydzień karnawału. W Polsce tego dnia dozwolone jest objadanie się słodkościami, wśród których najpopularniejszymi są pączki i faworki (więcej ciekawych przepisów). Jest to dzień szczególny, kochany przez małych i dużych, dlatego warto spędzić tłusty czwartek z dzieckiem na twórczych zabawach, w kuchni czy poszerzając wiedzę malucha o tradycjach i świecie. Dobrze zorganizowany czas, wspólne gotowanie i zabawa razem pozwolą dziecku poczuć się ważnym i potrzebnym.

Świętowanie końcówki karnawału można wykorzystać jako doskonałą okazję do nauki przez zabawę. Mniejsze i starsze pociechy uwielbiają pomagać w kuchni, a taka zabawa może być i przyjemna, i pożyteczna jednocześnie.

Wiek: zaprosić można już 2-latki, chociaż najwięcej poznawczo wyniosą 5-6-latki oraz dzieci nieco starsze.

Czytaj więcej o Zabawy z tłustym czwartkiem w tle

Pory roku i nauka liczenia do 4

Nauka liczenia nie musi być żmudna i nudna, co nie raz pokazaliśmy (np. Liczenie z biedronką, Liczenie z pieskami na palcach, Króliczki w koszyczku). Pojęcie liczb i ilości warto zaszczepiać dzieciom od najmłodszych lat, a najlepiej robić to w połączeniu z wierszykiem lub zabawą. Wykorzystać można każdy temat z otaczającej nas rzeczywistości. Jedną z propozycji jest połączenie wierszyka o porach roku i ich kolejności z liczeniem do 4.

Prezentowany tekst i karty do niego uczą dziecko liczyć do 4, stymulując wyobraźnię poprzez odwołania do cyklu przyrody. Rymowany opis otaczającej malucha rzeczywistość zachęca go do posługiwania się mową, wzbogacając słownictwo dziecka i wspierając sprawne posługiwanie się konstrukcjami składniowymi. Zapamiętanie przez dziecko słów wierszyka wspomaga procesy pamięciowe i w naturalny sposób wspiera wyczucie prozodii oraz liczenia na palcach po kolei. Pozwala także zapamiętać kolejność cyfr i występujących po sobie pór roku (łańcuch przyczynowo-skutkowy). Kończące zabawę wodzenie palcem po kształcie lub działania plastyczne wspierają ponadto rozwój motoryki małej.

Wiek: od 3 r.ż.

Czytaj więcej o Pory roku i nauka liczenia do 4

przysłowia listopadowe

Czego uczy listopad — przysłowia i powiedzonka

Listopad jest ostatnim miesiącem jesieni. Dzięki mądrościom ludowym i dawnym powiedzonkom o tym okresie nie tylko poznajemy świat i cykl przemian, ale też kształtujemy pamięć oraz wzbogacamy słownictwo. Przekazywanie mądrości ludowych następnym pokoleniom pozwala również zachować tożsamość narodową i utrwalić zdobywaną latami wiedzę. Przysłowia listopadowe zawierają wiele prognoz meteorologicznych oraz rad dotyczących prac gospodarskich, życia domowego, obrzędów, a tym samym pozwalają przechować informacje o zwyczajach i realiach życia. Wiedza często pozostaje użyteczna.

Posługiwanie się przysłowiami w rozmowie z dzieckiem daje wiele korzyści — wzbogaca jego wiedzę na temat świata i zachodzących w nim procesów, a przez to daje możliwość poznania reguły wzajemnego oddziaływania zdarzeń (łańcucha przyczynowo-skutkowego) i relacji czasowych. Ponadto rozwija umiejętności organizacyjne oraz wyobrażenia o świecie. Rymowane i często zabawne mądrości ludowe to skarbnica słów (dawnych i codziennych), a także dobra zachęta do samodzielnego posługiwania się mową i osiągania wyższej sprawności językowej. Dzieci chętnie i szybko zapamiętują rytmiczne i dowcipne powiedzonka, a dzięki powtarzaniu usprawniają pracę narządów artykulacyjnych oraz percepcję słuchową.

Wiek: od 10 m.ż.

Czytaj więcej o Czego uczy listopad — przysłowia i powiedzonka

kalendarz

Liczba dni w miesiącu na kostkach u dłoni

Nauka relacji czasowych nie jest prosta. Dzieci dość długo gubią się w zależnościach między kolejnymi dniami, miesiącami czy porami roku, a co dopiero latami. Oswajanie ze specyfiką upływu czasu, zmiennością i powtarzalnością roku jest bardzo ważne dla rozwoju myślenia abstrakcyjnego oraz logicznego powiązania z sobą faktów, a także prawidłowego funkcjonowania w świecie. Wykuwanie wiedzy na pamięć, bez skojarzeń lub wizualizacji, nie przynosi oczekiwanych efektów w tym wypadku. Nie każdy maluch potrafi szybko zapamiętać, ile dni ma każdy miesiąc. Prezentowana zasada jest znana od pokoleń, często uczona przez babcie i dziadków, a współcześnie zaliczana do strategii mnemotechnicznych. Wyliczanie dni w miesiącu na kostkach, to sposób banalny i sprawiający wiele radości z opanowania go.

Poniższa, prosta metoda na wyliczenie liczby dni w miesiącu wspomaga rozwój umiejętności rozwiązywania problemów przez dziecko, kreatywnego podejścia do zagadnienia, a także uczy dziecko zależności rządzących światem (łańcucha przyczynowo-skutkowego), rozwija jego wyobrażenia o świecie i pojęcie relacji czasowych. Koordynacja kilku zmysłów i sprawności manualnych pozytywnie ponadto wpływa na rozwój połączeń neuronalnych w mózgu.

Wiek: od 5 r.ż.

Czytaj więcej o Liczba dni w miesiącu na kostkach u dłoni

dziewczynka leży na łące

Wiosna w przysłowiach – rozwój słownictwa i mowy

Wiosna, jako pora odradzania się przyrody i nadziei, znalazła swoje odzwierciedlenie nie tylko w sztuce, ale i w przysłowiach. Mądrości ludowe mają wiele do powiedzenia na jej temat, a przekazywanie ich z pokolenia na pokolenie pozwala nam zachować tożsamość narodową, jak i utrwalić wiele cennych spostrzeżeń na temat świata. Przysłowia wiosenne zawierają bowiem wiele prognoz meteorologicznych oraz rad dotyczących czasu rozpoczynania i kończenia prac gospodarskich. Dzięki nim przechowujemy informacje na temat dawnych zwyczajów i realiów życia.

Wplatanie przysłów w rozmowę z dzieckiem daje wiele korzyści — wzbogaca jego wiedzę na temat zachodzących w przyrodzie procesów, a przez to uczy zależności rządzących światem (łańcucha przyczynowo-skutkowego) i relacji czasowych, rozwija umiejętności organizacyjne malucha oraz wyobrażenia o świecie. Krótkie rymowane lub zabawne mądrości ludowe to skarbnica słów (dawnych oraz codziennych) i dobra zachęta do samodzielnego posługiwania się mową. Dzieci chętnie i szybko przyswajają sobie rytmiczne, ciekawe i dowcipne powiedzonka.

Wiek: od 10 m.ż.

Czytaj więcej o Wiosna w przysłowiach – rozwój słownictwa i mowy

baranek

Przysłowia wielkanocne – mądrość pokoleń

Przysłowia wielkanocne to mądrość ludowa schowana w kilku zdaniach. W zabawny sposób za pomocą rymów i prostych skojarzeń uczą zależności rządzących światem (łańcucha przyczynowo-skutkowego) i relacji czasowych. Stanowią tym samym swoiste uogólnienie wiedzy ludowej, z której wynikają określone wskazówki praktyczne. W przysłowiach ludowych odnajdujemy przede wszystkim wiele prognoz meteorologicznych oraz rad dotyczących czasu rozpoczynania i kończenia prac gospodarskich. Warto przy tej okazji wyjaśnić dzieciom znaczenie tych powiedzeń, poszerzając jednocześnie wiedzę o świecie i słownictwo.

Przysłowia nadal stanowią niezwykle interesujący element folkloru, są śladem zmysłu obserwacyjnego wielu pokoleń naszych przodków, zatem dobrze jest o nich pamiętać. Można się nimi posługiwać przy dziecku od najwcześniejszych chwil życia, ponieważ prosta i rymowana forma szybko wpada w ucho, oswaja z melodią języka oraz jego brzmieniem. Przysłowia będą dobrym wzbogaceniem „kąpieli słownej” lub opowiadanek.

Wiek: 10 m.ż.

Czytaj więcej o Przysłowia wielkanocne – mądrość pokoleń

fajerwerki na ziemią

Noworoczne porzekadła we wspieraniu rozwoju dziecka

Krótkie i rymowane przysłowia noworoczne łatwo wpleść w rozmowę z malutkim dzieckiem czy opowiadanie. Prezentowanie dziecku świata za ich pomocą wspiera rozwój mowy, poszerza słownictwo, uczy zależności rządzących światem (łańcucha przyczynowo-skutkowego) i relacji czasowych, zwłaszcza w dniu przejścia ze starego roku w nowy. Rymowane mądrości noworoczne w zabawny sposób rozwiną także wyobraźnię dziecka oraz subtelne poczucie humoru malucha. Mądrości ludowe warto przekazywać z pokolenia na pokolenie także przez samą ich przydatność w codziennym funkcjonowaniu oraz tradycję.

Tak jak krótkie wierszyki, przysłowia zalicza się do zabaw usprawniających percepcję słuchową, pracę narządów artykulacyjnych oraz rozwijających pomysłowość i procesy pamięciowe.

Wiek: od 10 m.ż

Czytaj więcej o Noworoczne porzekadła we wspieraniu rozwoju dziecka

Przysłowia na Boże Narodzenie

Przysłowia na Boże Narodzenie

Prezentowanie dziecku świata za pomocą przysłów wspiera rozwój mowy malucha, poszerza jego słownictwo, uczy zależności rządzących światem (łańcucha przyczynowo-skutkowego) i relacji czasowych, jak i umacnia więzi rodzicielskie. Rymowane mądrości ludowe pozwalają poznać dawne słownictwo oraz zwyczaje, rozwijając jednocześnie wyobraźnię dziecka. Warto je przekazywać z pokolenia na pokolenie także przez samą ich przydatność w codziennym funkcjonowaniu.

Niektóre z przysłów tworzą ponadto wspaniałe łamańce językowe oraz materiał do ćwiczeń aparatu artykulacyjnego i utrwalania głosek.

Krótkie i często rymowane przysłowia łatwo wpleść w rozmowę czy opowiadanie. Dziecku z kolei same już wpadają w ucho dzięki rymom, rytmowi i ciekawym słowom, a także często dowcipnej formie (co wspiera rozwój poczucia humoru malucha). Tak jak krótkie wierszyki zalicza się je do zabaw usprawniających percepcję słuchową oraz rozwijających pomysłowość i procesy pamięciowe.

Wiek: od 10 m.ż.

Czytaj więcej o Przysłowia na Boże Narodzenie

zima2

Zimowe przysłowia – dobra pamięć i bogate słownictwo

Dzięki nauce na pamięć przysłów i powiedzeń ludowych maluszek rozwija sprawność językową, poznaje łańcuch przyczynowo-skutkowy i zależności czasowe oraz wzbogaca zasób słownictwa, nie tylko o gwarowe lub dawne słowa. Taka zabawa w rymowane mądrości rozwija także wyobraźnię dziecka. Uczy ponadto zależności obserwowanych w otaczającym go świecie przez odległych przodków. Zimowe przysłowia warto przekazywać z pokolenia na pokolenie także przez samą ich przydatność w codziennym funkcjonowaniu.

Krótkie i często rymowane przysłowia o zimie łatwo wpleść w zabawy, same wpadają w ucho dzięki rymom i ciekawym słowom, często ponadto są dowcipne (co pomoże rozwinąć poczucie humoru malucha). Tak jak krótkie wierszyki zalicza się je do zabaw usprawniających pracę narządów artykulacyjnych, percepcję słuchową oraz rozwijających pomysłowość i procesy pamięciowe.

Wiek: od 10 m.ż.

Czytaj więcej o Zimowe przysłowia – dobra pamięć i bogate słownictwo

rodzinny piknik

Atrakcyjny piknik dla całej rodziny

Słoneczna pogoda, ciepłe pory roku i przede wszystkim odrobina czasu wolnego od pracy stanowią idealne warunki, aby zorganizować rodzinny piknik. Wypad za miasto, na łąkę, leśną polanę czy do pobliskiego parku to wspaniała okazja na zacieśnianie więzi rodzinnych, budowanie pozytywnej relacji z dziećmi oraz spędzenie czasu w ciekawy i inspirujący sposób. Aktywność fizyczna podczas pikniku ma również olbrzymi wpływ na wychowanie dziecka, na jego zdolność przestrzegania zasad i praw panujących w przyrodzie.

Udając się na wycieczkę za miasto na rodzinny piknik, należy oczywiście pamiętać o niezbędnych akcesoriach (apteczce, kosmetyczce, dodatkowych ubraniach, nosidełku, wózku, prowiancie, kocach itp.) oraz bezpieczeństwie (np. oddaleniu do ruchliwych ulic, od miejsc potencjalnie niebezpiecznych itd.). Wybierając się na wyprawę z dzieckiem, warto oprócz tego wszystkiego zaplanować odpowiednio czas tak, aby maluch się nie znudził samym siedzeniem na kocu. Dobrze jest również zaplanować miejsce na popołudniową drzemkę, ponieważ małe dzieci potrzebują odpoczynku w ciągu dnia. Jeśli zabrany jest wózek, warto spakować do niego siatkę przeciw owadom. Ewentualnie można się zaopatrzyć w specjalny namiocik-łóżeczko, które jest lekkie, a także łatwo i szybko się rozkłada, a co najważniejsze — ochroni malucha przed promieniami słonecznymi i owadami.

Czytaj więcej o Atrakcyjny piknik dla całej rodziny

Orientacja przestrzenna – ćwiczenia

Określanie przestrzeni i orientacja przestrzenna — proste ćwiczenia dla maluszka z kartką papieru.

Wiek: od 12 m.ż.

Kładziemy na podłodze dużą kartkę papieru, dziecko staje na niej. Żeby odczuło „w tym miejscu stoję”, trzeba położyć dłonie na jego głowie, lekko nacisnąć i powiedzieć „tu, w tym miejscu jesteś”.

Następnie należy powiedzieć: podnieś ręce do góry…, weź piłeczkę i podrzuć do góry, popatrz jak spada w dół. Tam jest dół. Stoję za tobą… itp.

Czytaj więcej o Orientacja przestrzenna – ćwiczenia