O czym należy pamiętać, ucząc dziecko

O czym należy pamiętać, ucząc dziecko

Poznajemy świat poprzez zmysły i w ten sposób aktywizują się u nas podstawowe i złożone operacje umysłowe. Działania na etapie dziecka mają początkowo charakter zewnętrzny. W toku powtarzania schematów i gromadzenia różnorodnych doświadczeń stają się one bardziej uzewnętrznione. Zostają dołączone i zintegrowane z istniejącym stanem wiedzy. Kluczowa jest rola kompetentnego rówieśnika lub dorosłego, który inspiruje, zachęca i dzięki któremu dziecko jest w stanie wykonać zadania wykraczające poza sferę jego aktualnego rozwoju.

Dziecko dzięki codziennej aktywności konstruuje trzy rodzaje wiedzy: fizyczną (wiedza o przedmiotach), logiczno-matematyczną (operacje umysłowe dokonywane podczas działań na przedmiotach) i społeczną (jej podstawą są interakcje społeczne). W toku działań występuje twórcza konfrontacja różnych punktów widzenia i uczenia się od innych. Według Lwa Siemionowicza Wygotskiego dzięki interakcjom z dorosłymi i rówieśnikami dziecko ma możliwość obserwowania i naśladowania. W ten właśnie sposób rozwijają się wyższe funkcje umysłowe.

Przystępując zatem do nauki, nawet w formie zabawy, należy pamiętać o kilku ważnych kwestiach:

  • Każda forma nauki traci swoją wartość, gdy powoduje znużenie i rozdrażnienie.
  • Koncentracja uwagi małego dziecka jest krótkotrwała, dlatego należy zmieniać rodzaje zadań. Należy je zmieniać również wtedy, gdy dziecko nie ma na nie ochoty.
  • Zajęcia muszą być przeplatane ruchem i zabawą.
  • Dziecko musi być wypoczęte i zdrowe.
  • Podstawą jest zrozumienie przez dziecko, dopiero potem powtarzanie, utrwalanie, przypominanie i odtwarzanie.
  • Nauka powinna być dla dziecka tak atrakcyjną zabawą, by dziecko czekało na nią z niecierpliwością, atrakcje łatwiej się zapamiętuje.
  • Nagrodą i pochwałą uzyskamy zawsze więcej niż karą — ale wówczas ma to sens, gdy dziecko faktycznie zasłuży na nie swoim wysiłkiem (więcej w artykule Moc pochwały).
  • Nie należy się spieszyć, lepiej dać dziecku czas na spokojne wykonanie zadania (aby efektywnie wspierać rozwój neuronalny).
  • Nigdy nie można zaczynać od trudnych zadań, lecz od tych, które wcześniej dziecko opanowało.
  • Należy zawsze mieć na uwadze, że rzeczy dla nas łatwe i oczywiste są dla dziecka trudne. Dziecko musi włożyć wiele wysiłku, by je zrozumieć i nauczyć się.
  • Pozwólmy dziecku rozwiązywać zadania samodzielnie, nie wyręczając go.
  • Dziecko poznaje świat wszystkimi zmysłami, dlatego należy je wszystkie rozwijać i wykorzystywać (ciekawe pomysły zabaw integracyjnych na co dzień i wykorzystujących zmysły).
  • Bardzo często szybki rozwój jednej sprawności powoduje chwilowy zastój innych. Nie należy jednak się tym zniechęcać.

 Najważniejsze zasady pedagogiczne to:

  • tworzenie sytuacji edukacyjnych o dwojakim charakterze (inspirujące do gromadzenia doświadczeń — w których nauczający jest obserwatorem; bardziej formalnych — kiedy nauczający jest inicjatorem działań dzieci), stanowiących wyzwanie dla dziecka, wywołujących skuteczne zdziwienie, refleksję, ciekawość, konflikty poznawcze, motywujące do skonfrontowania wiedzy w krytycznym badaniu;
  • angażowanie dziecka w proces rozwiązywania problemów i sytuacji trudnych, umożliwiający dzieciom posługiwanie się różnymi sposobami porządkowania doświadczeń i tworzenia obrazu świata;
  • tworzenie okazji do podejmowania przez dzieci działań o charakterze badawczym;
  • występowania uczącego w roli współuczestnika dziecięcych działań, zabaw, aktywnego obserwatora, który poznaje dziecięcy sposób myslenia, mądrze inspiruje i stymuluje rozwój dzieci.

Post Author: Izabela Kokot

Z wykształcenia informatyk, fizyk, pedagog i specjalista w zakresie marketingu internetowego. Mama dwójki dzieci. Jej pasją są zarówno nowoczesne technologie informacyjne, jak i metody wspierania rozwoju dziecka, które zagwarantują maluchowi dobry start w dorosłość. Chętnie dzieli się swoimi pomysłami, sprawiając, że nauka ścisła (i nie tylko) może być rewelacyjną zabawą.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *