naturalne uzdolnienia matematyczne

Dojrzałość matematyczna pierwszoklasisty — przygotowanie do nauki matematyki w szkole

Oprócz nauki czytania i pisania z dojrzałością szkolną nieodłącznie wiąże się również dojrzałość do nauki matematyki w szkole. Dzieci początkowo chętnie wkraczają w świat liczb, rachunków, geometrii. Jest to naturalny proces ich rozwoju. Poznają zależności, wartości i ilości. Jednak z rozpoczęciem nauki w szkole każdy maluch powinien posiadać zbiór określonych umiejętności, dzięki którym poradzi sobie z regularnym zdobywaniem wiedzy matematycznej.

Rozpatrując dojrzałość do nauki matematyki w szkole, przede wszystkim bierze się pod uwagę m.in.: poziom dziecięcego liczenia i rozumowania operacyjnego w zakresie, zdolność do odrywania się od konkretów na rzecz symboli oraz zdolność do syntetyzowania i integrowania czynności percepcyjno-motorycznych. W procesie nauki matematyki niezwykle istotna jest także dojrzałość emocjonalna.
Czytaj więcej o Dojrzałość matematyczna pierwszoklasisty — przygotowanie do nauki matematyki w szkole

dojrzałość do nauki czytania i pisania

Dojrzałość do nauki czytania i pisania — na co zwrócić uwagę

Dojrzałość do nauki czytania i pisania nieodłącznie wiąże się z dojrzałością szkolną. Sporo dzieci przed rozpoczęciem nauki w szkole z reguły potrafi czytać proste teksty oraz podpisać się lub odwzorować proste wyrazy. Motoryka mała ucznia jest ukształtowana na tyle, że potrafi on przetworzyć obraz graficzny na ruch. Niemniej pojawia się u dzieci coraz więcej trudności w zdobywaniu wciąż kluczowych dla społeczeństw umiejętności czytania i pisania na dalszym etapie edukacji. Stąd warto mieć świadomość wczesnych symptomów, które mogą je zapowiadać.

Rozpatrując dojrzałość do nauki czytania i pisania, przede wszystkim bierze się pod uwagę 4 obszary rozwoju — rolę mowy, percepcji wzrokowej, analizy i syntezy słuchowej oraz lateralizacji. Wczesna interwencja po zaobserwowaniu nieprawidłowości pozwoli jak najlepiej przygotować dziecko do późniejszej nauki i umożliwi mu lepszy start, a tym samy da satysfakcję z osiągnięć i sukcesów. Czytaj więcej o Dojrzałość do nauki czytania i pisania — na co zwrócić uwagę

dojrzałość szkolna dziecka

Co to jest dojrzałość szkolna?

Rozpoczęcie nauki szkolnej to bardzo ważny moment w życiu każdego dziecka. Najczęściej maluchy wyczekują z niecierpliwością tego momentu, ale bywają też dzieci straszone wymaganiami szkolnymi. Niezależnie od nastawienia ważna jest gotowość dziecka do podjęcia regularnej nauki. Dlatego tak często weryfikowana jest dojrzałość szkolna. Warto wspierać przygotowanie dziecka do roli ucznia czy to podczas zabaw w domu, czy na zajęciach przedszkolnych. Wspólny wysiłek zarówno rodziców, jak i nauczycieli (ewentualnie specjalistów) zaowocuje prawidłowym rozwojem dziecka i zagwarantuje mu wiele satysfakcji i prostej radości z późniejszych sukcesów edukacyjnych.

Czym jest dojrzałość szkolna?

Najprostsza definicja podaje, iż dojrzałość szkolna to stopień rozwoju dziecka niezbędny do podjęcia obowiązków, jakie niesie ze sobą życie szkolne. Czytaj więcej o Co to jest dojrzałość szkolna?

seplenienie międzyzębowe

Seplenienie międzyzębowe (sygmatyzm interdentalny)

Najczęściej seplenienie kojarzone jest z niewymawianiem głosek [š]/[ž] (sz, ż). Skąd zatem jeszcze określenie „międzyzębowe” i co ono oznacza? Jakie są przyczyny i jakie konsekwencje takiej wymowy?

Rodzajów sygmatyzmu, czyli potocznie seplenienia, szeplenienia lub siakania, jest wiele — więcej niż w mowie potocznej oddano. To bodajże najczęstsza wada wymowy spośród diagnozowanych, a dotyczy ona głosek: s, z, c, dz, ś, ź, ć, dź, sz, ż/rz [ž], cz, dż. W języku fachowym rodzaj sygmatyzmu określany jest najczęściej od błędnego miejsca artykulacji głosek lub błędnego toru, którym powietrze podczas wymawiania głosek wydostaje się z ust. Może pojawić się zatem sygmatyzm przyzębowy, wargowo-zębowy, wargowy, a także boczny, nosowy, przydechowy. I oczywiście międzyzębowy.

Czytaj więcej o Seplenienie międzyzębowe (sygmatyzm interdentalny)

Ćwiczenia pomagające zwalczyć nawyk otwartych ust

Po konsultacji specjalistycznej i leczeniu pomagającym pozbyć się technicznej przyczyny oddychania ustami przez dziecko często przychodzi czas na ćwiczenia, których celem jest pozbyć się nawyku nieprawidłowego oddychania. Można udać się do logopedy lub miologa jamy ustnej, w zależności od stopnia utrwalenia oddychania ustami. Można też prowadzić proste ćwiczenia systematycznie w domu.

Czytaj więcej o Ćwiczenia pomagające zwalczyć nawyk otwartych ust

oddychania przez usta

Rozchylona buzia dziecka – przyczyny i konsekwencje

Człowiek nie powinien oddychać z otwartymi ustami, właściwe jest tylko oddychanie przez nos. Nos został bowiem tak zbudowany, że  powietrze, które przez niego wpada zostaje oczyszczone, nawilżone i ogrzane. W innym przypadku jest ono nieoczyszczone, nienawilżone, nieogrzane, a więc podrażnia gardło/krtań i pogłębia niedrożność górnych dróg oddechowych. Nieprawidłowe oddychanie, czyli przez usta, może powodować dalsze nieprawidłowości lub zaburzenia w rozwoju dziecka. Dlatego konieczna jest konsultacja specjalistyczna w celu ustalenia przyczyn nieprawidłowego miejsca oddychania. Około 50% dzieci w młodszym wieku szkolnym miewa stale uchylone usta, a wśród przedszkolaków ten procent jest jeszcze większy. Wbrew pozorom, nie jest to błahy problem ani łatwy do naprawienia.

Czytaj więcej o Rozchylona buzia dziecka – przyczyny i konsekwencje

wspieranie rozwoju ruchowego

Gdy wspieranie rozwoju ruchowego zawodzi

Co robić, gdy maluch jest mało sprawny ruchowo mimo odpowiedniego stymulowania go, diety, zachęty i zapewnienia właściwych warunków rozwoju? Należy przede wszystkim pamiętać, że nie każde dziecko będzie sprawne jak wiewiórka. Nikt nie daje takiej gwarancji i chociaż sprawność ruchowa jest niezwykle ważna, trzeba wziąć poprawkę na indywidualne uwarunkowania każdego smyka. Nie zawsze wspieranie rozwoju ruchowego daje pożądane efekty.

Jeśli z jakiegoś powodu dziecko jednak nie wykazuje wysokiej sprawności ruchowej, rodzic powinien przede wszystkim takiego malucha otoczyć miłością i poczuciem bezpieczeństwa. Ważne są podejmowane próby, spontaniczna ciekawość malca, zabawa i pozytywne nastawienie. O co jeszcze można i trzeba zadbać?

Czytaj więcej o Gdy wspieranie rozwoju ruchowego zawodzi

włączony telewizor przy zabawie

Telewizor w tle dziecięcego świata

Oglądanie telewizji jest bardzo łatwą i przyjemną formą spędzania czasu wolnego, a także coraz częstszą metodą na „uspokojenie dziecka”. Ruchome obrazki i dźwięk są bardzo atrakcyjne dla młodego odbiorcy i bardziej przyciągają uwagę niż rozmowa z rodzicem, przeglądanie książeczek, malowanie czy bieganie po podwórku.

Coraz więcej osób zdaje sobie sprawę, że nadmierne i długie oglądanie programów telewizyjnych przez dzieci jest szkodliwe. System nerwowy dziecka zostaje bowiem obciążony zbyt dużą ilością bodźców, które atakują układ słuchowy i wzrokowy, przez co zmuszony jest do nieustannej pracy, która prowadzi do jego zmęczenia. Często też emocje odczuwane przez dziecko podczas bajki bądź innego programu nie znajdują z kolei ujścia w formie ruchu, a niedojrzały układ nerwowy nie radzi sobie z ich nagromadzeniem. Może na tej drodze dojść do poważnych uszkodzeń, takich jak: zaburzenie koncentracji, trudności w skupieniu uwagi, drażliwość, nadpobudliwość. Czyż nie są to częste problemy wśród współczesnych dzieci? Czyż nie to właśnie utrudnia zdobywanie wiedzy, kontakty z rówieśnikami, a także porozumiewanie się w rodzinie? A co się dzieje, kiedy dziecko nie ogląda niczego w telewizji, ale bawi się obok włączonego odbiornika, często nie zwracając nawet na niego uwagi?

 

Czytaj więcej o Telewizor w tle dziecięcego świata

family-783756 640

Wspieranie rozwoju systemu nerwowego dziecka

Wszystkie informacje o otaczającym nas świecie odbieramy dzięki zmysłom. Docierają one z ciała oraz z otoczenia i są niezwykle ważne podczas budowania wiedzy o sobie (swoim ciele, położeniu poszczególnych jego części) oraz wiedzy o świecie. W skrócie zatem można stwierdzić, że uczymy i rozwijamy się przez zmysły. Receptory zmysłowe rozlokowane są po całym ciele człowieka, a najważniejszym organem zarządzającym nimi jest mózg. Prawidłowa organizacja wrażeń sensorycznych (bodźców) napływających przez receptory nazywa się integracją sensoryczną. Nie zawsze niestety odbiór wrażeń generuje właściwe zachowania, nie zawsze bowiem dochodzi do rozwoju określonych umiejętności w kolejnych stadiach życia. Powoduje to powstawanie trudności w funkcjonowaniu i zachowaniu dziecka. Z problemów w zakresie integracji sensorycznej dzieci nie wyrastają — one „rosną” razem z nimi. Dlatego tak ważna jest wczesna interwencja, odpowiednia stymulacja i świadome wspieranie systemu nerwowego odpowiednio do wieku i etapu życia, aby mógł on prawidłowo odbierać, interpretować i organizować napływające ze zmysłów informacje.

Czytaj więcej o Wspieranie rozwoju systemu nerwowego dziecka

child-820717 1280

Symptomy ryzyka dysleksji we wczesnym dzieciństwie

Dysleksji rozwojowej nie da się całkowicie zapobiec, ale można znacznie złagodzić jej konsekwencje. Coraz częściej diagnozowane wśród dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym specyficzne trudności w uczeniu się (związane z czytaniem), można wcześniej przewidzieć i podjąć odpowiednie kroki stymulujące rozwój malucha. Symptomy ryzyka dysleksji można dostrzec w kolejnych etapach rozwojowych, poczynając od tych najwcześniejszych a przyglądając się osiągnięciom dziecka z zakresu motoryki dużej i małej, postrzegania wzrokowego i słuchowego, koordynacji wzrokowo-ruchowej, orientacji przestrzennej oraz rozwoju funkcji językowych i komunikacyjnych. Jeśli odpowiednio wcześnie zareaguje się na problemy rozwojowe dziecka i błędy, jakie pojawiają się najczęściej w jego działaniach czy pracach, to można zapobiec utrwalaniu się nieprawidłowych nawyków i pogłębianiu się dysfunkcji.

 

Czytaj więcej o Symptomy ryzyka dysleksji we wczesnym dzieciństwie

people-220039 1280

Wsparcie terapii logopedycznej w domu

Samo posłanie dziecka w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym do specjalisty raz w tygodniu (albo nieraz rzadziej) nie przyniesie takich rezultatów, jakbyśmy oczekiwali, jeśli w domu dziecko nie utrwala ćwiczonych sprawności aparatu mowy. Każdy rodzic powinien pamiętać, że logopeda zadaje zestaw ćwiczeń, które naprawdę warto wykonywać systematycznie, i udziela zestawu wskazówek do pracy z dzieckiem w domu. Wsparcie terapii logopedycznej ćwiczeniami w domu jest niezwykle istotne i przyspiesza rezultaty.

A oto kilka dodatkowych porad, których stosowanie zaowocuje postępami w terapii logopedycznej, wzbogaci zasób słów malucha oraz sprawi, że przedszkolak będzie wypowiadał się chętnie i bez trudu.

 

Czytaj więcej o Wsparcie terapii logopedycznej w domu

baby-696980 640

Odruchy (pierwotne) noworodkowe

Noworodek od chwili narodzin reaguje w określony sposób na bodźce zewnętrzne. Zmiana temperatury, nagły dźwięk, zmiana światła, zmiana pozycji, czynności pielęgnacyjne, karmienie — to wszystko wywołuje dość gwałtowne reakcje u nowo narodzonego maleństwa. Dzieje się tak, ponieważ spokojne i stabilne dotychczas życie malucha w łonie matki zostało zastąpione zupełnie obcym mu światem, do którego musi się przystosować. Natura nie pozostawiła jednak małego człowieka zupełnie bezbronnego, wyposażyła go właśnie w odruchy pierwotne pozwalające odpowiednio zareagować na bodźce z otoczenia. Są to reakcje zupełnie automatyczne, czyli niezależne od ludzkiej woli, bo generowane nie w korze mózgu a w rdzeniu kręgowym.

Czytaj więcej o Odruchy (pierwotne) noworodkowe

ID-10036083

6/7-latek z ryzykiem dysleksji rozwojowej

Dysleksja rozwojowa, czyli specyficzne trudności w uczeniu się (związane z czytaniem) u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym, jest coraz częściej diagnozowana u uczniów. Objawy zagrożenia dysleksją można zaobserwować już w młodszy wieku, przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Jak dotąd nie wykryto jednej przyczyny dysleksji, a najbardziej rozpowszechniona jest koncepcja, że uwarunkowana jest ona mikrouszkodzeniami centralnego układu nerwowego.

Trudności uczniów z dysleksją rozwojową mają różny charakter w zależności od wieku dziecka oraz od stopnia nasilenia deficytów rozwojowych. U dzieci do 9. roku życia nie można postawić diagnozy dysleksji, można mówić jedynie o jej ryzyku.

Czytaj więcej o 6/7-latek z ryzykiem dysleksji rozwojowej

nauka zasad zycia społecznego

Zaburzenia rozwoju ruchowego – przyczyny i objawy

Wspieranie wszechstronnego rozwoju dziecka to nie tylko stałe pogłębianie zakresu wiedzy, rozszerzanie umiejętności i odnajdywanie talentów, to także kształcenie i wyrabianie sprawności ruchowej pociechy. Jest to sprawa o tyle istotna, że zarówno rozwój poznawczy, emocjonalny, społeczny, jak i intelektualny, są ściśle powiązane z rozwojem ruchowym człowieka. Nabycie umiejętności poruszania się to warunek konieczny na drodze do pełnego poznawania świata. Niestety u niektórych dzieci pojawiają się zaburzenia sprawności fizycznej i opóźnienia na kolejnych etapach rozwoju. Dzieci te są niezręczne, z trudem wykonują zadania proste dla ich rówieśników, na ogół nie nadążają za pozostałymi i miewają postępujące trudności z nauką.

Czytaj więcej o Zaburzenia rozwoju ruchowego – przyczyny i objawy

niski wzrost dziecka

Gdy wzrost dziecka niepokoi

Bywa, iż maluch jest wyraźnie niższy od swoich rówieśników. Rodzice próbują dociec przyczyn, a lekarze, czasem jak na złość, tylko uspokajają i bagatelizują problem. Zanim sytuacja się pogorszy, rozpoczną się badania i odwiedzanie specjalistów, warto wykonać kilka działań i zadbać o newralgiczne sprawy związane z rośnięciem dziecka. To na pewno nie zaszkodzi.

Czytaj więcej o Gdy wzrost dziecka niepokoi

dlaczego dziecko się jąka

Niepłynność mowy, czyli dlaczego dziecko się jąka?

Jąkanie jest przypadłością występującą na całym świecie, we wszystkich grupach kulturowych, religijnych i społeczno-ekonomicznych. Przejawia się zaburzeniami płynności mowy w skutek mimowolnych skurczów mięśni narządów mownych. To bardzo złożone zjawisko, którego jednoznacznych przyczyn nie odkryto, chociaż wielu specjalistów próbowało. Można jedynie wymienić czynniki wpływających na jąkanie zarówno w jego początkowej fazie, jak i w dalszym przebiegu tej przypadłości. U każdego dziecka z niepłynnością mowy występuje indywidualna kombinacja tych czynników, które warunkują to, dlaczego dziecko się jąka.

Czytaj więcej o Niepłynność mowy, czyli dlaczego dziecko się jąka?

kiedy powinniśmy się niepokoić o rozwój mowy

Kiedy powinniśmy się niepokoić o rozwój mowy naszego dziecka?

Nie jest rzadkością, że rodzice małych dzieci martwią się o rozwój dziecka na różnych etapach. Jako rodzic chcemy, aby nasze dzieci odpowiednio rozwijały się i bardzo często porównujemy naszego malucha do innych dzieci. Nie wystarczą nam zapewnienia przyjaciół czy rodziny, że wszystko jest w porządku. Ale kiedy rodzic faktycznie powinien być zaniepokojony, jeśli chodzi o rozwój mowy swojego dziecka?

Pierwszą rzeczą, jaką rodzic powinien wiedzieć, to jest fakt, że zakres „typowego” rozwoju jest szeroki, pomiędzy 12-24 miesiącem życia. Podczas gdy jedno 18-miesięczne dziecko potrafi mówić krótkimi zdaniami, drugie może posługiwać się tylko kilkoma słowami. Mimo tego oba maluchy mieszczą się w średnim zakresie rozwoju. Ważne jest umiejętne porównywanie swojego dziecka do innych. Istnieją pewne „czerwone światełka”, które wskazują, że najwyższy czas, by zwrócić uwagę na problem w zakresie rozwoju społecznego, mowy i języka…

Czytaj więcej o Kiedy powinniśmy się niepokoić o rozwój mowy naszego dziecka?

Rozwój mowy w okresie prenatalnym

Rozwój mowy rozpoczyna się już od momentu poczęcia. Okres prenatalny trwa 38-42 tygodni życia płodowego. Faza ta jest dla przyszłości dziecka ogromnie ważna (etap przygotowawczy, od 3-9 miesiąca życia płodowego). Rozwój mowy w okresie prenatalnym również nie pozostaje bez znaczenia.

Profesor Leon Kaczmarek twierdzi, że narodzenie nie jest początkiem, lecz jedynie jednym z etapów życia, a więc rozwój mowy zdecydowanie ma swój początek już w życiu płodowym.

Co warunkuje rozwój mowy w okresie prenatalnym

W trzecim miesiącu życia płodowego wykształcają się narządy mowne i od tego momentu rozpoczyna się ich funkcjonowanie. Rozwijają się obszary myślowe, drogi nerwowe, krtań, płuca, słuch, wzrok, centralne ośrodki słuchowe, wzrokowe itp.

Jednym z pierwszych zjawisk jakie odbiera płód i rejestruje w pamięci są zjawiska rytmiczne.

Czytaj więcej o Rozwój mowy w okresie prenatalnym

w komunikacji z dzieckiem niedosłyszącym

Pierwsze kroki w komunikacji z dzieckiem niedosłyszącym

Komunikacja rozpoczyna się już w momencie narodzin dziecka. Gdy przytulasz swoje dziecko, ono wie, że przekazujesz mu informacje: „Kocham  Cię. Daje ci bezpieczeństwo i ciepło”. Proces uczenia się języka rozpoczyna się podczas zdrowych relacji we wczesnym niemowlęctwie. Dziecko i rodzic tworzą między sobą specjalne połączenia poprzez ich unikalny sposób komunikowania. Eksperci twierdzą, że rodzic sprawia wówczas, że dziecko czuje się bezpieczne a także wpływa na początki jego nauki i rozwoju. Jest wiele narzędzi do rozpoczęcia rozmów… za pomocą słów, dźwięków, dotyku, mimiki, uścisku, głaskania. Wystarczy dobrze się bawić z dzieckiem, a na pewno zostanie to odkryte.

W pierwszych tygodniach i miesiącach życia dziecka, ty i twoje dziecko będziecie dokonywać wielu odkryć, jak tworzyć między wami więzi. Twoja twarz i twój głos przyniesie w odpowiedzi uśmiech dziecka. Twoje dziecko będzie kopać i machać rączkami, aby pokazać, że jest podekscytowane, gdy cię widzi. Będzie patrzyć w twoje oczy, słuchać twojego głosu i uważnie obserwować, jak twoja mimika twarzy się zmienia. Te przyjemne interakcje społeczne są pierwszym krokiem w drodze komunikacji między dzieckiem a rodzicem.

Czytaj więcej o Pierwsze kroki w komunikacji z dzieckiem niedosłyszącym

Czapla - zabawa stymulująca rozwój mowy

Logopeda w domu

Jeśli masz wrażenie, że twoje dziecko mówi bardziej dziecinnie niż jego rówieśnicy, zabaw się w domowego logopedę.

Słuchaj dokładnie słów swojej pociechy i wypisuj błędy wymowy, które najczęściej maluch popełnia. Jeżeli jesteś z jakiegoś powodu zaniepokojona, skonsultuj się z logopedą. Najpierw sprawdź, czy prawidłowa jest ruchomość języka twego trzylatka. Poproś, by dotknął nim do nosa albo polizał górną wargę. Jeśli nie jest w stanie tego zrobić, oznacza to, że błonka pod językiem (tzw. wędzidełko) jest zbyt krótka. Wtedy może się zdarzyć, że w przyszłości dziecko będzie miało kłopoty z prawidłowym wymawianiem głosek: sz, rz, cz, dż, 1, t, d, r (przy ich wymawianiu potrzebny jest ruch języka do góry). W takich przypadkach lekarze zazwyczaj namawiają do zabiegu podcięcia wędzidełka.

Czytaj więcej o Logopeda w domu

naturalne uzdolnienia matematyczne

Dzieci uzdolnione matematycznie

Z badań prof. zw. dr hab. Edyta Gruszczyk-Kolczyńskiej dotyczących uzdolnień matematycznych dzieci wynika, że rozpoznanie dzieci uzdolnionych matematycznie nie jest proste. Nauczyciele ze szkół często mylą się w ocenie możliwości dzieci. Dzieci te bywają postrzegane jako trudne, z problemami w zachowaniu. Już po pierwszych miesiącach nauki szkolnej przestają manifestować swoje naturalne umiejętności umysłowe.

Niestety po przeprowadzeniu badań na grupie istotnej statystycznie można stwierdzić, że przed rozpoczęciem nauki w szkole co czwarte dziecko przejawia (według przyjętych kryteriów) wybitne i naturalne uzdolnienia matematyczne, a po 8 miesiącach nauki w klasie I tylko co ósme dziecko demonstruje takie uzdolnienia.

Czytaj więcej o Dzieci uzdolnione matematycznie

Rozwój mowy dziecka – czynniki warunkujące

Rozwój mowy dziecka warunkują różne czynniki.

  1. Kontakt z prawidłowym wzorem wymowy. Należy mówić do dziecka głośno i wyraźnie (ale nie przesadnie). 
  2. Rozwijanie bogatego słownictwa. Należy do dziecka mówić cały czas, używając wielu słów, mówić o wszystkim (kąpiel słowna, malowanie słowami).
  3. Sprawny język, wargi, policzki (sprawny aparat artykulacyjny). Pomocne w tym będą wszelkie ćwiczenie typu: oblizywane się, parskanie, różnego rodzaju ruchy językiem (np. musztra języka), dmuchanie (np. zabawy oddechowe), picie przez słomkę. Czytaj więcej o Rozwój mowy dziecka – czynniki warunkujące