motyl i piłka kształtowanie orientacji w przestrzeni

Piłka i motyl — kształtowanie orientacji w przestrzeni

Małym dzieciom orientacja w przestrzeni nie od razu przychodzi z łatwością, a stanowi podstawę do kształtowania dalszych, kluczowych umiejętności. Dobrze jest z maluszkami bawić się z wykorzystywaniem sytuacji, w których dziecko będzie utrwalało poznawane pojęcia oraz poszerzało ich zasób i rozumienie. Nauka połączona z zabawą to najlepszy model edukacyjny. Warto wspierać kształtowanie orientacji w przestrzeni i wyobraźni przestrzennej w ten sposób. Jedną ze sprzyjających temu zabaw jest wierszyk Ireny Landau połączony z ruchem i pokazywaniem — Piłka i motyl. Usprawnia on rozumienie położenia i kierunku ruchu przedmiotów. Ponadto wspiera rozwój słownictwa, poczucie rytmu oraz umiejętność słuchania ze zrozumieniem (jest to trening uwagi słuchowej).

Do zabawy przydadzą się piłka i obrazek motylka lub obrazki piłki, motylka oraz chmurki (przykładowe do pobrania). Czytaj więcej o Piłka i motyl — kształtowanie orientacji w przestrzeni

zabawy na deszczowy dzień

Zabawy na deszczowy dzień

Niepogodę za oknem w ciekawy sposób można wykorzystać i pobawić się z dzieckiem tak, aby czegoś się nauczyło. Deszczowa pogoda rewelacyjnie wspiera rozwój sensoryczny, psychoruchowy i neuronalny. W dużej mierze rozwija kreatywność oraz wyobraźnię dziecka, a także wpływa na jego wizję świata. Telewizor bądź gry nie są w tym wypadku korzystną alternatywą, ponieważ odbierają maluchowi możliwość wyczarowania czegoś samemu oraz wymyślenia własnego sposobu zabawy. Poniższe zabawy na deszczowy dzień to propozycje dla dzieci nieco młodszych, ale w wieku przedszkolnym, czyli 3- i 4-latków. Zaprezentowane aktywności wielozmysłowe wykorzystują elementy lub są w całości oparte o metodę edukacyjną Doroty Dziamskiej — Edukację przez ruch. Aktywizują wiele zmysłów: wzrok, słuch, dotyk i ruch; usprawniają motorykę małą; rozwijają koordynację wzrokowo-słuchowo-ruchową oraz ekspresję twórczą.

Wiek: od 3 r.ż.

Materiały: utwór marszowy, białe kartki, pastele olejne lub inne kredki

Najlepiej, aby za oknem padał deszcz…

Czytaj więcej o Zabawy na deszczowy dzień

zabawy jesienne w parku

Zabawy jesienne w parku i o parku

Jesień doskonale nadaje się do wielozmysłowego poznawania świata przez dziecko oraz wzbogacania jego wiedzy i kształcenia wielorakich umiejętności. Zwłaszcza przez dziecko przedszkolne i wczesnoszkolne. Warto wybrać się na spacer po okolicy, pojechać do lasu, do parku, a także wykorzystać jesienne motywy do zabawy w domu. Dostępne mamy barwne, szeleszczące liście (jeśli słońce dopisze), kasztany, żołędzie, szyszki, orzechy, jarzębinę, jagody, grzyby, uskrzydlone orzeszki klonu (tzw. noski). I wiele, wiele innych… Wszystko to warto wykorzystać w zabawach oraz obserwacjach. Zabawy jesienne w parku i w domu to jedne z przyjemniejszych chwil spędzonych wspólnie, kiedy powoli robi się coraz chłodniej. A skarby jesienne ucieszą każdego smyka.
Czytaj więcej o Zabawy jesienne w parku i o parku

zabawy kształtujące uwagę słuchową

4 zabawy kształtujące uwagę słuchową we wczesnym dzieciństwie

Bardzo często trafnym jest spostrzeżenie: Słyszeć niekoniecznie znaczy słuchać. Uwaga słuchowa warunkuje prawidłowe nabywanie informacji, dekodowanie (rozszyfrowanie) jej oraz udzielenie odpowiedzi. Dlatego jest tak ważną umiejętnością na dalszym etapie edukacji dziecka, jak i w całym życiu. Nie jest czymś, co funkcjonuje wyłącznie w wieku wczesnoszkolnym. Stanowi istotny czynnik w poznawaniu i rozumieniu otaczającej nas rzeczywistości zawsze. Doskonalić ją należy jednak znacznie wcześniej, a właściwie od narodzin maluszka. Pierwszym etapem są zabawy typu opowiadanki lub kąpiel słowna (nie zastąpi tego odsłuchiwanie nagrań czy oglądanie bajek edukacyjnych). Okres wczesnoszkolny stanowi z kolei istotny czas, jeśli chodzi o kodowanie informacji. Aby umiejętnie dziecko mogło to wykonać, musi posiadać bardzo dobrze wykształcone centralne przetwarzanie słuchowe. Warto wykorzystać do tego czy to w domu, czy to w przedszkolu różne zabawy kształtujące uwagę słuchową. Warto pamiętać, że zaburzenia percepcji słuchowej u dzieci w wieku szkolnym mogą być symptomatyczne dla dysleksji typu słuchowego.

Poniżej przedstawiono zaledwie 4 zabawy kształtujące uwagę słuchową oparte na rozumieniu mowy. Odpowiednie są dla dzieci od 1 roku życia do rozpoczęcia nauki szkolnej. W najbliższym czasie pojawi się ich więcej. Czekamy też na propozycje czytelników — chętnie je opublikujemy w kolejnym artykule.
Czytaj więcej o 4 zabawy kształtujące uwagę słuchową we wczesnym dzieciństwie

zabawy stymulujące zmysł smaku

4 zabawy stymulujące zmysł smaku

Zmysł smaku jest trochę zapomnianym zmysłem w rozwoju. Skupiamy się często na wspieraniu wzroku czy słuchu i łączeniu ich z ruchem, mową, śpiewem itp. Tymczasem opisanie przez dziecko czy dorosłego, jaki smak posiada dana potrawa, dany owoc czy warzywo sprawia znaczne trudności. Ocena smaku jest też bardzo subiektywna, stąd różnice w gustach. Zapamiętanie smaku jest znowu bardzo trudne ze względu na ulotność informacji i trudność otworzenia jej w pamięci. Warto zatem potrenować i wykorzystać zabawy stymulujące zmysł smaku. Smak stanowi bowiem jeden z głównych zmysłów wykorzystywanych podczas rozpoznawania, interpretowania i generowania zachować w odniesieniu do pokarmu czy płynu. Nazywanie własnych doświadczeń to z kolei ważne ćwiczenie kształtujące procesy poznawcze i wzbogacające umiejętności komunikacyjne.

Prezentowany zestaw zawierający 4 zabawy stymulujące zmysł smaku nie wymaga specjalistycznych pomocy. Produkty można nabyć w każdym sklepie lub przygotować samemu, dodatkowo bawiąc się z dzieckiem w kuchni. Prezentowane zabawy mogą wspierać odwrażliwianie receptorów smakowych u dzieci z zaburzoną integracją sensoryczną. Czytaj więcej o 4 zabawy stymulujące zmysł smaku

seria książeczek: Mały chłopiec

Seria książeczek: Mały chłopiec — wyd. Olesiejuk

Francuska seria książeczek: Mały chłopiec jest uwielbiana przez chłopców i naprawdę dobrze opracowana. Książeczki wspierają rozwój dziecka, poszerzają słownictwo i wiedzę o świecie, a także kształtują niezwykle istotne uważne słuchanie. Każdy tom to opowieść o innym autku lub pojeździe, dzięki której dziecko poznaje specyfikę pracy różnych zawodów i użyteczność różnych pojazdów. Czytelnik może też identyfikować się z bohaterem i puścić wodze fantazji. Na końcu odnajduje zagadki oraz miejsce na wklejenie własnej fotografii — teraz i On może poprowadzić ulubiony pojazd.

AutorNatalie Belineau, Emilie Beaumont, Christelle Mekdjian

Wydawnictwo: Olesiejuk Sp. z o.o.

Wartość edukacyjna serii

Czytaj więcej o Seria książeczek: Mały chłopiec — wyd. Olesiejuk

Zabawa w zapylanie kwiatków

Zabawa w zapylanie kwiatków

Zabawy ruchowe, zwłaszcza na świeżym powietrzu, to doskonały pomysł na spędzenie dnia, gdy pogoda dopisuje. Kształcenie i wyrabianie sprawności ruchowej dziecka jest bowiem równie ważne jak stałe pogłębianie zakresu jego wiedzy, rozszerzanie umiejętności i odnajdywanie talentów. Różne gry można połączyć ze zdobywaniem przez dzieci wiedzy tematycznej oraz rozwojem i koordynacją ruchową. Zabawa w zapylanie kwiatków należy do gier orientacyjno-porządkowych. Doskonali motorykę dużą, wpływając na wzrost, stymulując rozwój ścięgien, mięśni, kości i układu krążenia. Korzystnie oddziałuje również na rozwój sieci neuronowych i mózgu poprzez jego właściwe dotlenienie, a tym samym ukrwienie. Jednocześnie rozgrzewa aparat mowy i ćwiczy uwagę słuchową.

Dobrze jest zostawić dzieciom wolną rękę podczas ruchu na świeżym powietrzu, ale czasem warto je zainspirować i pokazać ciekawą formę zabawy tematycznej, fabularyzowanej. Taką jest chociażby zabawa w zapylanie kwiatków, podczas której dzieci mogą udawać pszczoły, osy, trzmiele lub motyle. Poznają tym samym zachowanie tych owadów.

Wiek: od 4 r.ż.

Materiały: kreda, skakanki lub szarfy; wesoła muzyka lub grzechotki/tamburyn Czytaj więcej o Zabawa w zapylanie kwiatków

Zabawa Małpka mówi

Zabawa ruchowa „Palec na nosek”

Zabawa ruchowa „Palec na nosek” to wesoła i prosta rymowanka oparta na pokazywaniu, która wspiera u malucha poznawanie schematu własnego ciała i orientację przestrzenną. Dziecko utrwala znajomość stron ciała (lewa, prawa) oraz postrzeganie siebie w przestrzeni. Ćwiczenie w oczywisty sposób sprzyja rozwojowi motoryki małej oraz dużej, a także wprowadza w dobry nastrój (ruch i śmiech wzmacniają wydzielanie endorfin do mózgu). Dziecko, bawiąc się zgodnie z treścią wierszyka, nie tylko naśladuje dorosłego, ale także uczy się wykonywać polecenia. Dzięki nazywaniu kolejnych czynności utrwalana jest prawidłowa wymowa oraz poszerzany zakres słownictwa malucha. Zabawa ruchowa „Palec na nosek” wpiera również kształtowanie słuchu fonemowego i uwagi słuchowej.
Czytaj więcej o Zabawa ruchowa „Palec na nosek”

wiosenna zabawa z piosenką

Gest i dźwięk — wiosenna zabawa z piosenką

Wiosnę można przywitać na wiele sposobów. Najlepiej wyjść z domu i pokazać dziecku pąki na drzewach lub pierwsze kwiaty. Posłuchać śpiewu ptaków, poczuć wiatr na twarzy. Warto też wykorzystać zmiany w przyrodzie i pobawić się wraz z dzieckiem w wiosennym klimacie w domu, przy piosence. Dzięki temu zapoznamy przedszkolaka z typowymi wydarzeniami związanymi z tą porą roku, kiedy aura nie sprzyja i spacer lepiej odwołać. Wiosenna zabawa z piosenką zaprezentuje zwierzęta budzące się lub wracające po zimie do Polski. Utrwali, że jest to pora roku, w której przyroda budzi się ze snu, a pogoda bywa dość zmienna. Jest to zabawa rytmiczno-ruchowa oraz tematyczna (patrz: rodzaje zabaw).

Zabawa przy muzyce kształtuje uwagę słuchową dziecka, jego wrażliwość na dźwięki oraz poczucie rytmu. Powtarzalność utworu pozwala przewidywać zdarzenia, utrwala schematy i wyostrza koncentrację. Dziecko spodziewa się, co może nastąpić, więc tego wyczekuje. Naśladowanie dźwięków otoczenia i zwierząt wspiera rozwój mowy i sprawność aparatu artykulacyjnego. Pantomima rozwija wyobraźnię i motorykę dużą. Warto też opanować pamięciowo utwór i wspólnie go śpiewać, wspierając w ten sposób pamięć oraz umiejętności wokalne dziecka. Jeśli zdobycie nagrania nie jest możliwe, słowa piosenki można wykorzystać jako wierszyk i rytmicznie go wypowiadać.

Wiek: od 3 r.ż. Czytaj więcej o Gest i dźwięk — wiosenna zabawa z piosenką

Dzień Dinozauraz z dzieckiem

Nauka przez zabawę z dinozaurami – Dzień Dinozaura z dzieckiem

26 luty wpisał się do kanonu świąt nietypowych jako Dzień Dinozaura. Z tej okazji warto pobawić się z dziećmi, wykorzystując motyw prehistorycznych gadów do zdobywania wiedzy o świecie i wszechstronnego pogłębiania umiejętności. Dzień Dinozaura z dzieckiem w domu lub na wycieczce to dobra okazja do zacieśniania więzi rodzinnych i wspólnego spędzania czasu w atrakcyjny sposób. To także gratka dla małego miłośnika olbrzymich gadów.

Oto kilka propozycji zabaw rozwijających.

Czytaj więcej o Nauka przez zabawę z dinozaurami – Dzień Dinozaura z dzieckiem

poranna gimnastyka malucha

Na majowej łące – poranna gimnastyka w 5 ćwiczeniach

Wesoła zabawa ruchowa na początek dnia, to doskonały sposób na poranną gimnastykę malucha. Naśladowanie zwyczajów owadów i zwierząt z łąki sprzyja rozwojowi motoryki małej oraz dużej, a także wprowadza w dobry nastrój. Poranna gimnastyka malucha Na majowej łące to także dobry sposób na rozwój koordynacji ruchowej, poczucia rytmu, orientacji przestrzennej oraz naukę wykonywania poleceń.

Zabawa ruchowa jako poranna gimnastyka malucha przy muzyce lub tamburynie (grzechotkach) to zawsze dobry pomysł na początek dnia, zwłaszcza gdy dziecko jest jeszcze troszkę zaspane i słabo rozruszane. Po takiej rozgrzewce łatwiej o uśmiech, a organizm cudownie się dotlenia, dając szansę na dokonanie kolejnych „wielkich” odkryć w ciągu dnia.

Wiek: od 5 r.ż.

Czytaj więcej o Na majowej łące – poranna gimnastyka w 5 ćwiczeniach

Anielskie sprawki — Teatr Polskiego Radia

Autor: Agnieszka Przywara

Wydawnictwo: Agencja Muzyczna Polskiego Radia

Niezwykłe słuchowisko, bo zrealizowane przy udziale lekarzy Centrum Zdrowia Dziecka, a także Andrzeja Siezieniewskiego — Prezesa Zarządu Polskiego Radia SA, Bogusława Piwowara — Członka Zarządu TVP SA (którzy użyczyli głosu tytułowym aniołom) oraz aktora Macieja Jachowskiego (jako narratora). Historia autorstwa Agnieszki Przywary została nadesłana w ramach akcji „Bajka dla Tomka” zorganizowanej w 2010 roku przez Instytut „Pomnik — Centrum Zdrowia Dziecka”. Po raz pierwszy specjaliści w dziedzinie medycyny sprawdzili się w nowych rolach — efekt przenikania się świata medycznego ze światem artystycznym stworzył ciepły klimat, który z pewnością trafi do serc słuchaczy — i tych małych i tych większych. Czytaj więcej o Anielskie sprawki — Teatr Polskiego Radia

podroze z fantazja bajka muzyczna

Podróże z Fantazją. Bajka muzyczna

Autor: Lidia Długołęcka-Pinkwart, Sergiusz Pinkwart

Wydawnictwo: Akapit Press

 

Proste, zabawne i pobudzające wyobraźnię słuchowisko dla dzieci zrealizowane przez Patryka Rogozińskiego, Lidię Długołęcką-Pinkwart i Sergiusza Pinkwarta. Wykonawcami utworów muzycznych są zarówno dorośli, jak i dzieci. Narratora odgrywa Maciej Jabłoński. Autorzy bajki bez skomplikowanych zabiegów udowadniają słuchaczom, że „nie ma takiej sytuacji, w której nie można by posłużyć się wyobraźnią, żeby było piękniej i ciekawiej”. Warto posłuchać i puścić dziecku. Przekazywane treści rozwijają pomysłowość i kierunkują ją w pozytywną stronę. Forma słuchowiska ćwiczy uwagę i koncentrację słuchową, a wpadające w ucho piosenki rozwijają poczucie rytmu oraz pamięć. Są to ponadto utwory pełne humoru dostosowanego do poziomu rozwojowego dzieci, unikające jednak nadmiernego infantylizmu, zdrobnień słownych, zbyt daleko idących uproszczeń społecznych.

Publikacja składa się z płyty CD oraz książki z treścią bajki ilustrowaną przez Zuzannę Orlińską oraz dzieci.

 

Czytaj więcej o Podróże z Fantazją. Bajka muzyczna

Liczy baca owce, liczy

Liczy baca owce, liczy

Liczy baca owce, liczy to wierszowana i bogato ilustrowana (przez Andrzeja Kłapytę) opowieść o bacy i jego niesfornych, rozbrykanych owcach. Książeczka przybliża najmłodszym bogactwo i różnorodność świata polskiej przyrody górskiej, kształci wyobraźnię i bawi. W dużej mierze też poprzez zabawę wspomaga naukę liczenia do dziesięciu. Opowieść o górskich realiach poszerza dodatkowo zasób słownictwa i wiedzę kulturową.

Autor: Mariusz Niemycki

Wydawnictwo: Skrzat

Seria: Opowiastki o zwierzętach

 

Czytaj więcej o Liczy baca owce, liczy

nasłuchiwanie i naśladowanie odgłosów

Zwierzęta na łące – rodzinny spacer

Wiosną i latem łąka tętni życiem, a my chętnie udajemy się z dziećmi poza miasto. Będąc na takim spacerze, można pobawić się w nasłuchiwanie i naśladowanie odgłosów dokoła.

Ćwiczenie rozwija percepcję i pamięć słuchową, ćwiczy ponadto koncentrację oraz skupienie. Naśladowanie odgłosów stanowi świetny trening narządów mowy wspomagający prawidłową artykulację. Przede wszystkim jest to także dobra zabawa dająca wiele radości zarówno rodzicom, jak i dzieciom.

Wiek: od 1 roku życia

Czytaj więcej o Zwierzęta na łące – rodzinny spacer

Zabawa Małpka mówi

Małpka mówi

Zabawa Małpka mówi polega na tym, by dziecko naśladowało ruchy rodzica, w przypadku gdy są one poprzedzone słowami „Małpka mówi”. Natomiast jeśli czynność zostanie pokazana bez wypowiedzenia słów „Małpka mówi”, dziecku nie wolno się ruszyć. Na przykład:

1. Rodzic mówi:

Małpka mówi: Dotknij prawą ręką nos.  (Rodzic wykonuje tę czynność.)

Dziecko musi naśladować ten ruch.

2. Rodzic mówi:

Opuść rękę na dół. (Rodzic wykonuje tę czynność.)

Ręka dziecka musi zostać na swoim miejscu.

Czytaj więcej o Małpka mówi

Polowanie na liczbę

Polowanie na liczbę

Polowanie na liczbę to zabawa utrwalająca znajomość ciągu liczbowego, rozumienie aspektu porządkowego liczby naturalnej i porównywaniu wielkości liczby. Uczy także myślenia logicznego i strategicznego, trenując koncentrację oraz uwagę słuchową.

Przygotowujemy kartoniki. Na każdym z nich zapisujemy liczbę od 1 do 10 lub 20 (w zależności od liczby kartoników i możliwości dziecka). Dodatkowo wycinamy jeszcze jeden mniejszy kartonik, na którym rysujemy, kwiatka, motylka lub autko. Dziecko może samo wybrać i samo narysować.

Czytaj więcej o Polowanie na liczbę

Jaki to klocek? – zabawa w klasyfikowanie

Zabawa ta kształtuje czynności intelektualne potrzebne dzieciom do klasyfikacji na podstawie cech danego przedmiotu. Wprowadza w świat geometrii i logicznego myślenia, odpowiednio stymulując mózg do działania. Przy okazji rozwija słownictwo (określanie cech) i uczy konstruowania zdań. Trenuje również uwagę słuchową i pamięć.

Wiek: od 3 r.ż.

Materiały: zestaw określonych klocków:

  • 4 kształty – koło, trójkąt, kwadrat, prostokąt
  • 2 wielkości – małe i duże
  • 4 kolory – czerwony, żółty, niebieski, zielony

Inne przedmioty to: białe kartoniki (dla oznaczenia cech klasyfikowanych przedmiotów), kolorowe kredki, mazaki. Opisujemy kartoniki wszystkimi możliwymi cechami, na jednym kartoniku — jedna cecha (można narysować, a można też wyraźnie napisać, dzięki czemu dziecko zapamięta wygląd wyrazów określających nazywane cechy).

Czytaj więcej o Jaki to klocek? – zabawa w klasyfikowanie

Nauka rozumienia poleceń

Zabawa ta pozwala podkreślić, jak ważne dla rozumienia treści pisanej i słowa mówionego jest uważne słuchanie i dokładne wykonywanie poleceń.

Potrzebnym materiałem jest tu zaledwie kartka papieru i ołówek. W wersji dla starszych dzieci można pobrać test poniżej.

Na początku należy dziecku wyjaśnić, że ćwiczenie będzie wymagało uważnego słuchania oraz dokładnego wykonywania poleceń. Polega na wydaniu krótkiego polecenia, po którym rodzic chwilę czeka, a następnie podaje kolejne. Należy wyraźnie dziecku zaznaczyć, iż żadne polecenie nie będzie dwukrotnie powtarzane, a więc dziecko powinno zachować ciszę i koncentrację.

Czytaj więcej o Nauka rozumienia poleceń

zabawa kolorami

Gra w kolory – rozwijająca zabawa kolorami

Znajomość kolorów wspomaga nie tylko wizualne odróżnianie, ale także rozbudowuje słownictwo. Poniższe warianty gry w kolory trenują ponadto rozumienie poleceń, koncentrację, analizowanie i spostrzegawczość. Zabawa kolorami silnie wiąże się z naturalną integracją sensoryczną, ponieważ nawiązuje nie tylko do barw, ale także do zmysłu dotyku i smaku.

Zabawa kolorami na spacerze i w podróży

Gdy jesteśmy z dzieckiem na powietrzu, możemy uatrakcyjnić spacer, bawiąc się w różne zabawy. Jedną z nich może być zabawa w kolory. Szukamy „na wyścigi” rzeczy w wybranych kolorze, np. wszystkiego, co jest czerwone. Początkowo niech to będą podstawowe kolory. Zabawę możemy kontynuować również w domu, prosząc dziecko by wskazało lub dotknęło wszystkich rzeczy w kolorze żółtym. Można utrudnić zadanie, dodając do koloru rodzaj materiału, z którego zrobiona jest dana rzecz, czyli wszystkie drewniane żółte, miękkie żółte.

Czytaj więcej o Gra w kolory – rozwijająca zabawa kolorami