zabawy jesienne w parku

Zabawy jesienne w parku i o parku

Jesień doskonale nadaje się do wielozmysłowego poznawania świata przez dziecko oraz wzbogacania jego wiedzy i kształcenia wielorakich umiejętności. Zwłaszcza przez dziecko przedszkolne i wczesnoszkolne. Warto wybrać się na spacer po okolicy, pojechać do lasu, do parku, a także wykorzystać jesienne motywy do zabawy w domu. Dostępne mamy barwne, szeleszczące liście (jeśli słońce dopisze), kasztany, żołędzie, szyszki, orzechy, jarzębinę, jagody, grzyby, uskrzydlone orzeszki klonu (tzw. noski). I wiele, wiele innych… Wszystko to warto wykorzystać w zabawach oraz obserwacjach. Zabawy jesienne w parku i w domu to jedne z przyjemniejszych chwil spędzonych wspólnie, kiedy powoli robi się coraz chłodniej. A skarby jesienne ucieszą każdego smyka.
Czytaj więcej o Zabawy jesienne w parku i o parku

Od dźwięku do słowa – zabawy wspierające rozwój mowy

Dziecko komunikuje się z rodzicami już od momentu narodzin. Najpierw próbuje zwrócić uwagę na swoje potrzeby poprzez kwilenie, płacz albo wydawanie odgłosów. Kolejne miesiące przynoszą etap głużenia, gaworzenia. W okolicach ukończenia przez dziecko roku pojawiają się pierwsze słowa (o czym więcej w artykułach na temat Rozwoju mowy). Rodzice mogą wykorzystywać codzienne sytuacje i przebywanie z dzieckiem jako okazje do usprawniania aparatu mowy swej pociechy. Dla dziecka będzie to urozmaicenie zabaw, a przy okazji świetna stymulacja mięśni ust, języka, co z kolei przełoży się na rozwój mowy.

 

Poniżej przedstawiono zabawy wspierające rozwój mowy, które przy użyciu prostych przedmiotów można przeprowadzić z dzieckiem w domu. Wszystko zależy od naszej inwencji. Dodatkowo ćwiczenia stają się doskonałą okazją do zabawy, ale przede wszystkim wspólnego spędzania czasu w sposób bardzo kreatywny. Czytaj więcej o Od dźwięku do słowa – zabawy wspierające rozwój mowy

Co robią narzędzia — Opowiem Ci mamo

Co robią narzędzia to kolejna książka z bogato ilustrowanej serii „Opowiem Ci mamo”. Książka wspiera rozwój dziecka na wielu płaszczyznach i stanowi przyczynek do świetnej zabawy tak z dorosłymi, jak i rówieśnikami. A nawet samemu. Ta niezwykła opowieść w obrazkach z zabawnymi rymowanymi zadaniami nie tylko uczy rozpoznawać najważniejszych mieszkańców skrzynki narzędziowej różnych zawodów, lecz także ćwiczy spostrzegawczość i umiejętność logicznego myślenia. Co ważne, jak i pozostałe tytuły z serii, jest to książka nie tyle do czytania, co do opowiadania… przez dziecko.

Autorzy: Daniel de Latour (grafika), Izabela Mikrut (teksty)

Wydawnictwo: Nasza Księgarnia

Czytaj więcej o Co robią narzędzia — Opowiem Ci mamo

przysłowia listopadowe

Czego uczy listopad — przysłowia i powiedzonka

Listopad jest ostatnim miesiącem jesieni. Dzięki mądrościom ludowym i dawnym powiedzonkom o tym okresie nie tylko poznajemy świat i cykl przemian, ale też kształtujemy pamięć oraz wzbogacamy słownictwo. Przekazywanie mądrości ludowych następnym pokoleniom pozwala również zachować tożsamość narodową i utrwalić zdobywaną latami wiedzę. Przysłowia listopadowe zawierają wiele prognoz meteorologicznych oraz rad dotyczących prac gospodarskich, życia domowego, obrzędów, a tym samym pozwalają przechować informacje o zwyczajach i realiach życia. Wiedza często pozostaje użyteczna.

Posługiwanie się przysłowiami w rozmowie z dzieckiem daje wiele korzyści — wzbogaca jego wiedzę na temat świata i zachodzących w nim procesów, a przez to daje możliwość poznania reguły wzajemnego oddziaływania zdarzeń (łańcucha przyczynowo-skutkowego) i relacji czasowych. Ponadto rozwija umiejętności organizacyjne oraz wyobrażenia o świecie. Rymowane i często zabawne mądrości ludowe to skarbnica słów (dawnych i codziennych), a także dobra zachęta do samodzielnego posługiwania się mową i osiągania wyższej sprawności językowej. Dzieci chętnie i szybko zapamiętują rytmiczne i dowcipne powiedzonka, a dzięki powtarzaniu usprawniają pracę narządów artykulacyjnych oraz percepcję słuchową.

Wiek: od 10 m.ż.

Czytaj więcej o Czego uczy listopad — przysłowia i powiedzonka

Mućka – pokazywany wierszyk z głoską „ć”

Prosty wierszyk z głoskami ciszącymi, łamiący nieco język, ale za to doskonale usprawniający realizację głoski [ć]. Połączony z pokazywaniem staje się świetną zabawą zarówno w domu z dzieckiem, jak i nagradzającą po dłuższych ćwiczeniach (u logopedy, na zajęciach kompensacyjnych).

Wierszyki dzięki rymom i rytmowi zdecydowanie ułatwiają wysławianie się i wspomagają rozwój mowy oraz artykułowanie trudnych głosek, poszerzając przy tym zasób słownictwa dziecka. Rozwijają również wyobraźnię twórczą i poszerzają wiedzę o świecie. Ogólnie rymowanki zalicza się do zabaw usprawniających pracę narządów artykulacyjnych, percepcję słuchową, rozwijających pomysłowość i wspierających pamięć. Krótka, zabawna forma rymowanki połączona z pokazywaniem zachęca do powtarzania i zabawy intonacją, przy czym dodatkowo usprawnia motorykę małą dziecka. Dobrane do wierszyka gesty mają na celu wzbogacenie wiedzy o świecie o rozumienie prostych gestów komunikacyjnych.

Wiek: od 6 lat

Czytaj więcej o Mućka – pokazywany wierszyk z głoską „ć”

dziewczynka leży na łące

Wiosna w przysłowiach – rozwój słownictwa i mowy

Wiosna, jako pora odradzania się przyrody i nadziei, znalazła swoje odzwierciedlenie nie tylko w sztuce, ale i w przysłowiach. Mądrości ludowe mają wiele do powiedzenia na jej temat, a przekazywanie ich z pokolenia na pokolenie pozwala nam zachować tożsamość narodową, jak i utrwalić wiele cennych spostrzeżeń na temat świata. Przysłowia wiosenne zawierają bowiem wiele prognoz meteorologicznych oraz rad dotyczących czasu rozpoczynania i kończenia prac gospodarskich. Dzięki nim przechowujemy informacje na temat dawnych zwyczajów i realiów życia.

Wplatanie przysłów w rozmowę z dzieckiem daje wiele korzyści — wzbogaca jego wiedzę na temat zachodzących w przyrodzie procesów, a przez to uczy zależności rządzących światem (łańcucha przyczynowo-skutkowego) i relacji czasowych, rozwija umiejętności organizacyjne malucha oraz wyobrażenia o świecie. Krótkie rymowane lub zabawne mądrości ludowe to skarbnica słów (dawnych oraz codziennych) i dobra zachęta do samodzielnego posługiwania się mową. Dzieci chętnie i szybko przyswajają sobie rytmiczne, ciekawe i dowcipne powiedzonka.

Wiek: od 10 m.ż.

Czytaj więcej o Wiosna w przysłowiach – rozwój słownictwa i mowy

rymowanka o stonodze z pokazywaniem

Idzie, idzie stonoga — rymowanka z pokazywaniem

Prosta rymowanka o stonodze z pokazywaniem połączona z głaskaniem i smyraniem malca. Dzięki niej dziecko wcześnie osłucha się z nazwami części swojego ciała i pozna je poprzez dotyk rodzica. Wierszyk o stonodze oswaja także z rymem, odgrywając ważną rolę w kształtowaniu języka i prozodii od najmłodszych lat. Atut tej rymowanki stanowią również zaskakujące i zabawne rozwiązania, które maluchy uwielbiają. Dostarczanie dziecku doznań poprzez dotyk i skórę wzbogaca ponadto jego procesy poznawcze oraz pobudza rozwój połączeń neuronalnych, stymulując rozwój mózgu.

Zabawa stwarza poza tym możliwość ciepłego, twórczego i rozwijającego kontaktu rodzica z dzieckiem. Wpływa to pozytywnie na rozwój układu hormonalnego malucha, wzbogacając świat jego odczuć i emocji. Posiada tym samym działanie terapeutyczne przy rehabilitacji wcześniaków oraz dzieci potrzebujących odwrażliwienia receptorów czuciowych twarzy.

Wiek: od 1 m.ż.

Czytaj więcej o Idzie, idzie stonoga — rymowanka z pokazywaniem

króliki

Króliczki w koszyczku – proste liczenie na palcach

Zabawna wyliczanka paluszkowa ucząca maluszka liczenia do 5 i zapoznająca go z łańcuchem przyczynowo-skutkowym. Rymowane zwrotki, śmieszne słowa i proste liczenie na palcach dodatkowo zachęcają dziecko do posługiwania się mową.

Paluszkowe pokazywanki wspierają rozwój motoryki małej i stymulują wyobraźnię malucha. Nauczenie się na późniejszym etapie, w miarę powtarzania, wierszyka przez dziecko wspomaga procesy pamięciowe i w naturalny sposób wspiera rozwój mowy, prozodii oraz liczenia kolejno do 5.

Wiek: od 20 m.ż.

Czytaj więcej o Króliczki w koszyczku – proste liczenie na palcach

Opowiadanki - zabawa kształtująca słuchanie

Opowiadanki – zabawa kształtująca słuchanie

Opowiadanki przypominają „kąpiel słowną”, ale mają nie tyle na celu bierne kształtowanie mowy (osłuchiwanie się z językiem) i tworzenie pierwszego słownika dziecka, co raczej stanowią ćwiczenie na koncentrację słuchową. Te dwie czynności wspierające rozwój malucha przenikają się i są równie potrzebne. Opowiadanki mają jednak na celu kształtowanie słuchania wypowiedzi, które jest podstawowym działaniem warunkującym rozumienie przekazów językowych i niezwykle ważnym etapem wstępnym w nauce mówienia. Próby samodzielnego powtarzania przez dziecko zasłyszanych nazw lub dźwięków podczas zabawy są przejawem przedjęzykowej formy budowania wypowiedzi.

Ukierunkowane opowiadanie połączone z własną koncentracją na reakcjach malucha i noszeniem niemowlaka na rękach to również budowanie więzi z dzieckiem poprzez dotyk, przytulenie i poświecenie mu czasu oraz uwagi.

Czytaj więcej o Opowiadanki – zabawa kształtująca słuchanie

Głaszczące paluszki

Głaszczące paluszki — zabawa paluszkowa dla najmłodszych

Głaskanie dziecka w połączeniu z wierszykiem to wspaniała zabawa dla najmłodszych. Dzieciom wiele radości sprawiają dziwaczne wyrażenia, zaskakujące rozwiązania i śmieszne historyjki. Zabawa ze słowami stymuluje dodatkowo rozwój mowy, wzbogaca zakres słownictwa, kształtuje prozodię i zachęca malucha do wyrażania własnych myśli oraz uczuć. Zabawa paluszkowa Głaszczące paluszki to także delikatne głaskanie wspierające rozwój układu nerwowego i hormonalnego malucha, wzbogacające świat jego odczuć oraz emocji. Ponadto wzbogaca wyobraźnię.

Liczbowe historyjki

Liczbowe historyjki to zabawa usprawniająca pamięć i wyobraźnię. Doskonali także umiejętności uważnego słuchania oraz tworzenia dłuższych wypowiedzi językowych. Wszystko łączy się z utrwalaniem pojęcia liczb w zakresie od 0 do 20.

Wiek: od 4/5 r.ż.

Materiały: Do gry należy przygotować kartoniki z liczbami od 1 do 20.

Czytaj więcej o Liczbowe historyjki

Zabawa Malowanie słowami

Malowanie słowami

Zabawa Malowanie słowami rozwija u dziecka inteligencję językową, interpersonalną, a także matematyczno-logiczną. Polega na używaniu form opisowych i posługiwaniu się dłuższymi wypowiedziami, co zaowocuje w przyszłości łatwością wyrażania siebie i otaczającej rzeczywistości. Będzie to przydatne przy pisaniu wypracowań szkolnych.

Wiek: od 5 r.ż.

Czytaj więcej o Malowanie słowami

pocia zabawa stymulująca rozwój mowy

Zabawa stymulująca rozwój mowy 4

Zabawa w pociąg — zabawa stymulująca rozwój mowy

Lokomotywa (rodzic) i wagony (dzieci lub dziecko) jadą w daleką podróż po mieszkaniu. Po
drodze napotykają różne przystanki, stacje, dworce. Mają w swoich nazwach ćwiczone głoski. Nazwy mogą być coraz trudniejsze.

Pociąg rusza:
– cza-cza-czo-czo-cza-cza-czo-czo (najpierw wolno potem oraz szybciej)
Dojeżdża do stacji Radecznica. Rodzic pełniący funkcję zawiadowcy stacji ogłasza:
– Stacja Radecznica !

Czytaj więcej o Zabawa stymulująca rozwój mowy 4

Czapla - zabawa stymulująca rozwój mowy

Zabawa stymulująca rozwój mowy 2

Czapla – zabawa stymulująca rozwój mowy

Czapla ma bardzo długie nogi.

Powtarzając sylaby razem z czaplą, przeskakuj z nogi na nogę lub podnoś wysoko kolana.

Wierszyk:

Szła po błocie czapla
do szkoły się uczyć.
I tak wciąż powtarzała
cza-cza, czo-czo, czu-czu, cze-cze
czy-czy, czą-czą, czę-czę
Taka duża czapla
co się uczyć chciała.
Czytaj więcej o Zabawa stymulująca rozwój mowy 2

opowiadanie stymulujące rozwój mowy

Zagubione dzieci — opowiadanie stymulujące rozwój mowy

Opowiadanie stymulujące rozwój mowy Zagubione dzieci to świetne rozwiązanie wspierające terapie logopedyczną w domu. Angażuje nie tylko aparat mowy małego dziecka, ale także rozwija wyobraźnię i talenty teatralne (odgrywanie roli). Zabawa polega na opowiadaniu przez rodzica historyjki. Dziecko natomiast powtarza po rodzicu literki i słówka pisane wielkimi literami.

Zagubione dzieci

Pod lasem w małych chatce, mieszkała mama z ośmiorgiem dzieci, nazywały się: A< O < E< U< I< Y< Ą< Ę.

Pewnego razu dzieci poszły na grzyby do lasu, ale nie zabrały ze sobą ani zegarka, ani kompasu — więc zgubiły się i zaczęły rozpaczać: ECH, ECH, ECH, ECH.

Czytaj więcej o Zagubione dzieci — opowiadanie stymulujące rozwój mowy

Ćwiczenia rozwijające mowę od 12 do 24 miesiąca

Ćwiczenia rozwijające mowę od 12 do 24 miesiąca

Wiek: od 12 do 18 miesiąca życia dziecka

Koordynacja wzrokowo-ruchowa. Budowanie z klocków wieży, potem szeregowanie ich w pociąg. Bazgranie po papierze. Wkładanie i wyjmowanie przedmiotów z woreczka. Próby ciągnięcia zabawek na sznurku. Samodzielne picie z kubeczka. Kopanie piłki, próby wchodzenia po schodach.

Uspołecznianie – przez pobudzanie do naśladowania czynności dorosłych, np. zamiatanie, ścieranie kurzu itp. Sprzątanie zabawek. Próby samodzielnego rozbierania się i ubierania (każdą część ubrania nazywamy). Wdrażanie do pomagania przez przynoszenie prostych przedmiotów.

Czytaj więcej o Ćwiczenia rozwijające mowę od 12 do 24 miesiąca

Ćwiczenia rozwijające mowę od 9 do 12 miesiąca

Ćwiczenia rozwijające mowę od 9 do 12 miesiąca

Wiek: od 9 do 12 miesiąca życia dziecka

Motoryka. Pobudzanie do stania, chodzenia, prowadzenie dziecka za obie, potem za jedną rączkę.

Koordynacja wzrokowo-ruchowa. Zabawy z małymi przedmiotami i pojemnikami. Zachęcanie do wkładania przedmiotów do wiaderka lub pudełka. Rzucanie i popychanie piłki. Próby dopasowywania części składowych zabawki. Wysypywanie z wiaderka klocków, piłeczek.

Czytaj więcej o Ćwiczenia rozwijające mowę od 9 do 12 miesiąca

Ćwiczenia rozwijające mowę dziecka – od 6 do 9 miesiąca

Wiek: od 6 do 9 miesiąca życia dziecka

Motoryka duża. Zachęcanie do pełzania, raczkowania przez odsuwanie kolorowej zabawki (zawsze wyraźnie nazwanej).

Ćwiczenia wzroku. Zabawa poruszającymi się po stole zabawkami, toczenie piłki, itp.

Ćwiczenia słuchu. Zabawa bębenkiem, grającym pianikiem.

Koordynacja wzrokowo-ruchowa. Podawanie zabawek o dwu różnych kształtach, przekładanie przedmiotu z jednej rączki do drugiej. 

Czytaj więcej o Ćwiczenia rozwijające mowę dziecka – od 6 do 9 miesiąca

Ćwiczenia rozwijające mowę od 4 do 6 miesiąca

Ćwiczenia rozwijające mowę od 4 do 6 miesiąca

Wiek: od 4 do 6 miesiąca życia dziecka

Ćwiczenia słuchu. Śpiewanie, mruczenie, ciche nastawianie spokojnej muzyki, zabawa dźwięczącymi i piszczącymi zabawkami.

Ćwiczenia motoryki. (Ruchowe) — pobudzanie do przewrotu na bok, brzuszek, plecy przy pomocy kolorowej lub dźwięczącej zabawki. Pobudzanie do opierania się na nóżkach (zabawy na kolanach dorosłego).

Czytaj więcej o Ćwiczenia rozwijające mowę od 4 do 6 miesiąca

Ćwiczenia rozwijające mowę do 4 miesiąca

Ćwiczenia rozwijające mowę do 4 miesiąca

Wiek: od 1 do 4 miesiąca życia dziecka

Ćwiczenia rozwijające mowę do 4 miesiąca skupiają się wokół:

Pobudzania reakcji emocjonalnych przez przemawianie do dziecka z uśmiechem, pochylanie się nad nim, przytulanie (więcej o zmyśle dotyku).

Pobudzania wzroku. Poruszamy kolorowym przedmiotem 15-30 cm nad oczami dziecka, umożliwiając mu śledzenie tego przedmiotu.

Ćwiczenia koordynacji wzrokowo-ruchowej. Wkładamy do rąk dziecka grzechotkę, zawieszamy nad dzieckiem zabawkę tak, by mogło poruszać ją rączkami.

Czytaj więcej o Ćwiczenia rozwijające mowę do 4 miesiąca

Ćwiczenia rozwijające mowę niemowlaka

Bardzo często uważa się, że do dziecka kilku miesięcznego nie warto mówić, bo i tak nic nie rozumie. Jest to błędne myślenie. Badania wykazały, że w okresie kształtowania się mowy istnieje okres przygotowawczy, który przypada na okres pierwszych 12 miesięcy życia. Dlatego ważne jest, by przemawiać do dziecka i przy nim, nie tylko podczas zabaw dydaktycznych, ale i pielęgnacyjnych. Należy do dziecka wyjątkowo dużo mówić.

Czytaj więcej o Ćwiczenia rozwijające mowę niemowlaka

Czapla - zabawa stymulująca rozwój mowy

Logopeda w domu

Jeśli masz wrażenie, że twoje dziecko mówi bardziej dziecinnie niż jego rówieśnicy, zabaw się w domowego logopedę.

Słuchaj dokładnie słów swojej pociechy i wypisuj błędy wymowy, które najczęściej maluch popełnia. Jeżeli jesteś z jakiegoś powodu zaniepokojona, skonsultuj się z logopedą. Najpierw sprawdź, czy prawidłowa jest ruchomość języka twego trzylatka. Poproś, by dotknął nim do nosa albo polizał górną wargę. Jeśli nie jest w stanie tego zrobić, oznacza to, że błonka pod językiem (tzw. wędzidełko) jest zbyt krótka. Wtedy może się zdarzyć, że w przyszłości dziecko będzie miało kłopoty z prawidłowym wymawianiem głosek: sz, rz, cz, dż, 1, t, d, r (przy ich wymawianiu potrzebny jest ruch języka do góry). W takich przypadkach lekarze zazwyczaj namawiają do zabiegu podcięcia wędzidełka.

Czytaj więcej o Logopeda w domu

Rozwój mowy dziecka – czynniki warunkujące

Rozwój mowy dziecka warunkują różne czynniki.

  1. Kontakt z prawidłowym wzorem wymowy. Należy mówić do dziecka głośno i wyraźnie (ale nie przesadnie). 
  2. Rozwijanie bogatego słownictwa. Należy do dziecka mówić cały czas, używając wielu słów, mówić o wszystkim (kąpiel słowna, malowanie słowami).
  3. Sprawny język, wargi, policzki (sprawny aparat artykulacyjny). Pomocne w tym będą wszelkie ćwiczenie typu: oblizywane się, parskanie, różnego rodzaju ruchy językiem (np. musztra języka), dmuchanie (np. zabawy oddechowe), picie przez słomkę. Czytaj więcej o Rozwój mowy dziecka – czynniki warunkujące