Od dźwięku do słowa – zabawy wspierające rozwój mowy

Dziecko komunikuje się z rodzicami już od momentu narodzin. Najpierw próbuje zwrócić uwagę na swoje potrzeby poprzez kwilenie, płacz albo wydawanie odgłosów. Kolejne miesiące przynoszą etap głużenia, gaworzenia. W okolicach ukończenia przez dziecko roku pojawiają się pierwsze słowa (o czym więcej w artykułach na temat Rozwoju mowy). Rodzice mogą wykorzystywać codzienne sytuacje i przebywanie z dzieckiem jako okazje do usprawniania aparatu mowy swej pociechy. Dla dziecka będzie to urozmaicenie zabaw, a przy okazji świetna stymulacja mięśni ust, języka, co z kolei przełoży się na rozwój mowy.

 

Poniżej przedstawiono zabawy wspierające rozwój mowy, które przy użyciu prostych przedmiotów można przeprowadzić z dzieckiem w domu. Wszystko zależy od naszej inwencji. Dodatkowo ćwiczenia stają się doskonałą okazją do zabawy, ale przede wszystkim wspólnego spędzania czasu w sposób bardzo kreatywny. Czytaj więcej o Od dźwięku do słowa – zabawy wspierające rozwój mowy

Mućka – pokazywany wierszyk z głoską „ć”

Prosty wierszyk z głoskami ciszącymi, łamiący nieco język, ale za to doskonale usprawniający realizację głoski [ć]. Połączony z pokazywaniem staje się świetną zabawą zarówno w domu z dzieckiem, jak i nagradzającą po dłuższych ćwiczeniach (u logopedy, na zajęciach kompensacyjnych).

Wierszyki dzięki rymom i rytmowi zdecydowanie ułatwiają wysławianie się i wspomagają rozwój mowy oraz artykułowanie trudnych głosek, poszerzając przy tym zasób słownictwa dziecka. Rozwijają również wyobraźnię twórczą i poszerzają wiedzę o świecie. Ogólnie rymowanki zalicza się do zabaw usprawniających pracę narządów artykulacyjnych, percepcję słuchową, rozwijających pomysłowość i wspierających pamięć. Krótka, zabawna forma rymowanki połączona z pokazywaniem zachęca do powtarzania i zabawy intonacją, przy czym dodatkowo usprawnia motorykę małą dziecka. Dobrane do wierszyka gesty mają na celu wzbogacenie wiedzy o świecie o rozumienie prostych gestów komunikacyjnych.

Wiek: od 6 lat

Czytaj więcej o Mućka – pokazywany wierszyk z głoską „ć”

usprawnienie realizacji głoski ż

Marzena marzy – szumiące ćwiczenie

Doskonałe ćwiczenie na usprawnienie realizacji głoski ż — automatyzację szeregu szumiącego: [sz], [ż], [cz], [dż]. Są to jedne z najtrudniejszych pod względem artykulacyjnym głoski.

Wierszyki i proste opowiadania zdecydowanie ułatwiają i wspomagają utrwalanie artykułowania trudnych głosek. Krótka, zabawna rymowanka na usprawnienie realizacji głoski ż dodatkowo zachęca dziecko do posługiwania się mową. Wierszyki ogólnie zalicza się do zabaw usprawniających pracę narządów artykulacyjnych, percepcję słuchową, rozwijających pomysłowość i wspierających pamięć. Warto przy okazji pobawić się intonacją… Do tego ćwiczenie od najmłodszych lat w domu, poprzez zabawę z rodzicem, daje dużo lepsze rezultaty.

Czytaj więcej o Marzena marzy – szumiące ćwiczenie

muzyczne obrazy

Ćwiczenia ortofoniczne – droga do poprawnej i wyraźnej wymowy

Ortofonia to dział językoznawstwa i logopedii artystycznej, zajmujący się ustalaniem zasad poprawnej wymowy. Ćwiczenia ortofoniczne mają za zadanie doskonalenie i usprawnianie wymowy w celu prawidłowego kształtowania wymowy oraz zapobiegania powstawania zaburzeń artykulacyjnych.

Istnieją dwa rodzaje ćwiczeń ortofonicznych. Pierwszy z nich to ćwiczenia wstępne, do których zaliczamy: ćwiczenia oddechowe, fonacyjne, logorytmiczne, słuchowe oraz ćwiczenia usprawniające narządy mowy. Drugi rodzaj ćwiczeń ortofonicznych to ćwiczenia bezpośrednio związane z procesem mówienia, czyli ćwiczenia artykulacyjne.

Ćwiczenia oddechowe. Podstawowym celem tych ćwiczeń jest nauczenie różnicowania fazy wdechowej i wydechowej, jak również przedłużania fazy wydechowej. Często też dzieci mają trudności z oddychaniem podczas mówienia, co szczególnie wyraźnie słychać podczas recytacji wierszyków. Dlatego też podczas zabaw, w których prowadzone są ćwiczenia oddechowe, dziecko powinno nauczyć się prawidłowego sposobu operowania oddechem. [Nasze propozycje zabaw oddechowych] Czytaj więcej o Ćwiczenia ortofoniczne – droga do poprawnej i wyraźnej wymowy

pocia zabawa stymulująca rozwój mowy

Zabawa stymulująca rozwój mowy 4

Zabawa w pociąg — zabawa stymulująca rozwój mowy

Lokomotywa (rodzic) i wagony (dzieci lub dziecko) jadą w daleką podróż po mieszkaniu. Po
drodze napotykają różne przystanki, stacje, dworce. Mają w swoich nazwach ćwiczone głoski. Nazwy mogą być coraz trudniejsze.

Pociąg rusza:
– cza-cza-czo-czo-cza-cza-czo-czo (najpierw wolno potem oraz szybciej)
Dojeżdża do stacji Radecznica. Rodzic pełniący funkcję zawiadowcy stacji ogłasza:
– Stacja Radecznica !

Czytaj więcej o Zabawa stymulująca rozwój mowy 4

Czapla - zabawa stymulująca rozwój mowy

Zabawa stymulująca rozwój mowy 2

Czapla – zabawa stymulująca rozwój mowy

Czapla ma bardzo długie nogi.

Powtarzając sylaby razem z czaplą, przeskakuj z nogi na nogę lub podnoś wysoko kolana.

Wierszyk:

Szła po błocie czapla
do szkoły się uczyć.
I tak wciąż powtarzała
cza-cza, czo-czo, czu-czu, cze-cze
czy-czy, czą-czą, czę-czę
Taka duża czapla
co się uczyć chciała.
Czytaj więcej o Zabawa stymulująca rozwój mowy 2

Czapla - zabawa stymulująca rozwój mowy

Logopeda w domu

Jeśli masz wrażenie, że twoje dziecko mówi bardziej dziecinnie niż jego rówieśnicy, zabaw się w domowego logopedę.

Słuchaj dokładnie słów swojej pociechy i wypisuj błędy wymowy, które najczęściej maluch popełnia. Jeżeli jesteś z jakiegoś powodu zaniepokojona, skonsultuj się z logopedą. Najpierw sprawdź, czy prawidłowa jest ruchomość języka twego trzylatka. Poproś, by dotknął nim do nosa albo polizał górną wargę. Jeśli nie jest w stanie tego zrobić, oznacza to, że błonka pod językiem (tzw. wędzidełko) jest zbyt krótka. Wtedy może się zdarzyć, że w przyszłości dziecko będzie miało kłopoty z prawidłowym wymawianiem głosek: sz, rz, cz, dż, 1, t, d, r (przy ich wymawianiu potrzebny jest ruch języka do góry). W takich przypadkach lekarze zazwyczaj namawiają do zabiegu podcięcia wędzidełka.

Czytaj więcej o Logopeda w domu